İvan Matveviç'in bir timsah tarafından yutulmasıyla başlayan tuhaf olay, çevresindeki insanların merakını ve hesaplarını açığa çıkarır. Fyodor Dostoyevski'nin Timsah adlı kısa anlatısı bu gerçeküstü durumu sert bir toplumsal hicve dönüştürür. İvan'ın başına gelenler kişisel bir felaket olmaktan çıkarak makam, görünürlük ve çıkar üzerine yürüyen bir tartışmaya dönüşür.
Öykü Batı hayranlığını, şöhret tutkusunu ve yükselme arzusunu kara mizahla ele alır. Devlet görevlileri, bürokrasi ve basın beklenmedik olaya insani bir sorun gibi değil, kullanılabilecek bir fırsat gibi yaklaşır. Yabancı sermayeye duyulan ölçüsüz saygı da timsahın korunması çevresinde büyüyen akıl dışı düzenin parçalarından biridir.
Fyodor Dostoyevski, büyük bir sistemi içi boş fakat insanları yutabilen bir yapıyla simgeleştirir. Anlatının komik tonu eleştiriyi hafifletmez; tersine, kişilerin saçma duruma ne kadar çabuk uyum sağladığını görünür kılar. Timsah, bireyin kurumlar içinde nasıl araçsallaştığını ve olağanüstü bir olayın bile kariyer hesabına çevrilebildiğini gösteren keskin bir bürokrasi taşlamasıdır.
Timsahın kapalı bedeni, kurumların insanı yutan ve yine de boş kalan yapısına dönüşür.
Bookspace topluluğundan 2 gönderi
Trajikomik bir olay üzerinden hırs, kibir, bir insan yaşamını kendi menfaati için görmezden gelme, arkadaşlık, sevgi, eş, makam, mevkii, kültür, siyaset... dünyevi nice hallerin kısacık kitaba sığdırılmış hali. Öyle ki içi boş timsah insanın boş beynini simgelemiş. Uzunluğuna göre fazka akrakter analizi barındırıyor. Bir timsahın insanı yutmasından daha fazlasını konu edinir.
İvan Matveyeviç (timsahın içinden): Şaşırmayın lütfen, ben oldukça rahatım burada. Hatta sıcak bile. Bu sayede zamanımı verimli kullanabileceğim. Şimdi burada oturup büyük ekonomik projeler üzerinde çalışacağım. Anlatıcı: "Sen ciddisin! Timsahın midesinden ekonomi üzerine kitap mı yazacaksın?" İvan Matveyeviç: "Elbette! Kim bilir, belki bu timsah beni yutmakla Rusya'nın kaderini değiştirmiştir.
Uygulamada oku
Alıntıla, işaretle, okuduklarını paylaş
