Son Ada

Anakaradan uzakta, martılar, yasemin kokuları, çam ormanları ve renkli balıklarla çevrili bir ada, sakinleri için güvenli bir sığınaktır. İnsanlar bu gizli cennette birbirini tanıyan, dış dünyanın çatışmalarından uzak bir hayat kurmuştur. Adaya bir diktatörün gelişiyle alışılmış düzen yavaş yavaş bozulur. Doğaya ve birlikte yaşama biçimine yapılan müdahaleler, başlangıçta küçük görünen değişiklikleri büyüyen bir yıkıma dönüştürür. Sakinlerin huzuru koruma arzusu ile otoriteye boyun eğme eğilimi arasındaki gerilim adanın kaderini belirler.

Zülfü Livaneli, Son Ada'da adı verilmeyen bir mekân ve kişiler üzerinden diktatörlüğün tanıdık mekanizmalarını alegorik bir anlatıyla inceler. Ada, toplumun küçültülmüş bir modeli hâline gelir; korku, propaganda ve itaat gündelik ilişkilerin içine yerleşir. Doğal dengenin bozulması ile siyasal düzenin sertleşmesi birbirinden ayrı ilerlemez. Roman, cennetin nasıl kaybedildiğini sorarken kaybın tek bir kişinin gücünden mi, yoksa sessizlik ve uyumdan mı doğduğunu da düşündürür. Son Ada, politik baskıyı doğa, topluluk ve bireysel sorumluluk çevresinde ele alan; yitirilen bir sığınağın geri kazanılıp kazanılamayacağı sorusunu canlı tutan güçlü bir romandır.