Orta Zekâlılar Cenneti

Zülfü Livaneli, Orta Zekâlılar Cenneti'nde iki farklı dönemde yayımlanan yazılarını yeni bir bütün içinde yeniden ele alır. 1991 tarihli aynı adlı kitap ile 2010'da çıkan Sanat Uzun, Hayat Kısa'dan seçilen metinler gözden geçirilerek bir araya getirilir. Bu zaman aralığı, Türkiye'de ve dünyada değişen koşullara rağmen bazı toplumsal eğilimlerin nasıl kalıcılaştığını karşılaştırma olanağı verir.

Denemelerin merkezinde, niteliğin geri çekildiği ve sıradanlığın geniş bir iktidar alanı kazandığı düşüncesi bulunur. Livaneli; iyiliğin, nezaketin, temizliğin ve hakkaniyetin yerini kötülük, kabalık ve haksızlığa bırakmasını kültür, sanat ve gündelik hayat üzerinden tartışır. “Orta zekâlı” kavramını bireysel bir hakaretten çok, kaliteyi dışlayan ortak bir düzeni tanımlamak için kullanır.

Orta Zekâlılar Cenneti, geçmiş yazıları yalnızca arşiv niteliğiyle sunmaz; farklı yılların gözlemlerini bugünün sorunlarını anlamaya yarayan eleştirel bir çerçevede buluşturur. Livaneli'nin sanatçı, yazar ve kamusal figür olarak biriktirdiği deneyimler, toplumun değer ölçülerindeki aşınmayı izleyen canlı bir deneme dili kurar. Kitap, kültürel gerilemeyi kaçınılmaz saymak yerine okuru kalite, ahlak ve ortak yaşam üzerine yeniden düşünmeye yönelten açık sözlü bir toplumsal eleştiri sunar.