Ölüler

James Joyce’un Ölüler anlatısı, Dublin’de Morkan kardeşlerin her yıl düzenlediği Noel dönemi eğlencesinde Gabriel Conroy ile eşi Gretta’nın yaşadığı kırılmayı izler. Gabriel konuşması, misafirlerle sohbetleri ve hizmetçi Lily’yle karşılaşması boyunca kendisini kültürlü ve kontrollü göstermeye çalışır. Gecenin sonunda duyulan bir şarkı Gretta’ya gençliğinde kendisi için yağmur altında bekleyen Michael Furey’i hatırlatır. Gabriel, eşinin geçmişindeki bu yoğun duyguyla karşılaşınca kendi evliliğini ve benlik imgesini yeniden görmek zorunda kalır.

Joyce kalabalık yemek masasındaki toplumsal ayrıntıları özel bir fark edişe doğru yavaşça biriktirir. İrlanda siyaseti, dil, sınıf, din ve göç hakkındaki gerilimler konuşmaların altında sürerken Gabriel’in güvensizliği küçük jestlerde açığa çıkar. Gretta’nın hatırası bir evlilik sırrından daha geniştir; yaşayanların geçmişte kalan insanlarla kurduğu görünmez bağı temsil eder. Finalde İrlanda’nın her yanına yağan kar, canlı ile ölü, yakın ile uzak arasındaki sınırı örter. Anlatının gücü, Gabriel’in kıskançlığını kesin bir çözüme bağlamadan onu başkalarının hayatını kavramaya yaklaştırmasında yatar.

Gabriel’in otel odasındaki düşünceleri, gecenin başındaki özgüvenli konuşmasıyla keskin biçimde karşıtlaşır. Kendi duygusunu merkez saymayı bıraktığı ölçüde Gretta’nın ondan önce var olan hayatını kabul eder. Kar imgesi, kişisel fark edişi Dublin’in sınırlarından çıkarıp bütün ülkeye yayılan ortak fanilik duygusuna bağlar.