Melek Sanmıştım Şeytanı

Melek Sanmıştım Şeytanı, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın dönem İstanbul'unun mahalle aralarını ve kent hayatındaki toplumsal çelişkileri bir araya getirdiği hikâye derlemesidir. Yazarın sokağa yakın dili ve meddah anlatısını hatırlatan canlı tasvirleri, farklı insan tiplerini konuşmaları ve gündelik davranışları içinde görünür kılar. Mizah ilk bakışta öne çıksa da hikâyelerin bakışı yalnız eğlendirmekle yetinmez.

Derlemede dinin çıkar amacıyla kullanılması, kadın ile erkek arasındaki güç ilişkileri ve kadının bir mal gibi değerlendirilmesi dikkat çeker. Bu meseleler soyut birer fikir olarak değil, mahalledeki ilişkilerin ve alışkanlıkların içine yerleşmiş sorunlar olarak belirir. Muzip ton, eleştirinin sertliğini gizlemez; tersine insanların normal kabul ettiği davranışların ne kadar yaralayıcı olabileceğini daha açık hâle getirir.

Eserin dönem bağlamı, İstanbul'u yalnız dekor olarak kullanmamasında yatar. Sokak, ev ve mahalle çevresi, toplumsal değerlerin sınandığı hareketli bir sahneye dönüşür. Hüseyin Rahmi'nin ruh dünyasını da yansıtan hikâyeler, görünüş ile gerçek arasındaki mesafeyi başlığın çağrışımında toplar. Melek Sanmıştım Şeytanı, gündelik hayatın komik yüzünün altında istismar, cinsiyet ve ahlak sorunlarını izleyen keskin bir kent anlatısı sunar.