Din Nedir?

Din Nedir?, Lev Tolstoy'un dinin tarih içinde nasıl asıl anlamından uzaklaşıp katılaşmış kurumlara dönüştüğünü sorguladığı düşünce kitabıdır. Tolstoy'a göre yerleşik biçimler varlığını sürdürse de insanların hayatına yön veren gerçek manevi güç giderek zayıflar. İnanç, yaşanan bir ahlak olmaktan çıkıp toplum düzenini koruyan dışsal bir alışkanlığa dönüşebilir.

Kitap bu dönüşümde iki farklı tavrı yan yana koyar. Eğitimli azınlık artık inanmadığı öğretiye, kitleleri mevcut düzene bağlı tutmak için inanıyormuş gibi davranır. Geniş halk kesimleri ise düşünsel tembellik ve alışkanlık nedeniyle eski biçimlere sarılır. Buna rağmen gündelik kararları belirleyen şey dinî ilkelerden çok gelenek, görenek ve devletin yasalarıdır. Bu ayrım kitabın eleştirel omurgasını oluşturur.

Tolstoy'un temel sorusu, adı ve törenleri kalan fakat insan davranışını dönüştürmeyen bir inancın gerçekten din sayılıp sayılamayacağıdır. Eleştiri yalnız din kurumlarına değil, samimiyet olmadan sürdürülen toplumsal uzlaşmaya da yönelir. Din Nedir?, okuru hazır bir tanımı kabul etmeye değil, inancın kişisel yaşamda hangi ahlaki karşılığı taşıması gerektiğini ve otoriteyle ilişkisinin nasıl kurulacağını yeniden düşünmeye çağırır.