Bir Akşamdı

Peyami Safa'nın Bir Akşamdı romanı, deneyimsizlik ve zengin bir hayata duyulan özlemle kendisini değiştirmeye çalışan genç Meliha'nın hikâyesidir. Kafkas cephesinden dönen akrabası Kamil'in İzmit'e uğraması, onun dar çevresinden kaçma isteğini harekete geçirir. Meliha hasta babasını ve yaşadıkları yere uyum sağlayamayan annesini geride bırakarak Kamil'le gizlice İstanbul'a gider.

İkilinin evlenmesi, Meliha'nın düşlediği yeni hayatın başlangıcı gibi görünür. Fakat Şişli'nin eğlence çevrelerine alışkın Kamil, eski ilişkilerini ve alışkanlıklarını bırakmaz. Meliha kendisini hem bu yabancı dünyanın kurallarıyla hem de eşinin çevresindeki kadınlarla mücadele ederken bulur. Kamil'in savaştan önce evlendiği Fransız eşinin ortaya çıkması, evliliğin üzerindeki baskıyı daha da artırır.

Bir Akşamdı, gençlik hayallerinin aile terbiyesi, toplumsal çevre ve deneyim eksikliğiyle nasıl çatıştığını psikolojik bir roman yapısı içinde işler. Peyami Safa, Meliha'nın cazip görünen hayat uğruna verdiği kararları ahlaki ve duygusal sonuçlarıyla izler. İstanbul'un gösterişli yüzü ile aile bağlarından kopmanın yarattığı yalnızlık yan yana ilerler; roman, sonucu ayrıntılandırmadan tutkunun kişinin değerlerini ve kendilik duygusunu nasıl sınadığını araştırır.