José Saramago'nun Kabil romanı, Habil'i öldürdükten sonra sürgün edilen Kabil'i Eski Ahit'in farklı zaman ve mekânları arasında dolaştırır. Tanrı'nın Habil'in sunusunu kabul edip kendisininkini reddetmesindeki payını tartışan Kabil, cezasını sessizce taşıyan bir günahkâr olmaktan çıkar; yaratıcıyı adalet, sorumluluk ve merhamet konusunda sürekli sorgulayan bir karşı sese dönüşür. Lilith'le karşılaşması, yolculuğun yalnızca kutsal anlatılar içinde değil, arzu ve iktidar ilişkilerinde de ilerlemesini sağlar.
Kabil zamanın doğrusal akışından koparak İbrahim'in oğlunu kurban etmeye yöneldiği ana, Sodom'un yıkımına, Eriha savaşına, Eyüp'ün sınanmasına ve Nuh'un gemisine tanık olur. Saramago bu bölümleri basitçe yeniden anlatmaz; masumların çektiği acıyı öne çıkarıp ilahi kararların ahlaki hesabını sorar. Uzun cümleleri, konuşmaları birbirine bağlayan noktalaması ve kuru mizahı, tartışmayı ağır bir teolojik söylevden canlı bir edebî çatışmaya taşır.
Kabil, inançlı okurla alay etmekten çok otoritenin sorgulanamaz sayıldığı her anlatıya itiraz eden bir romandır. José Saramago'nun son dönem metni suçun kime ait olduğunu kesin bir hükümle kapatmaz; insan ile Tanrı arasındaki anlaşmazlığı, özgür irade ve sorumluluk kavramlarının sınandığı kışkırtıcı bir düşünce yolculuğuna dönüştürür.
Bookspace topluluğundan 4 gönderi
Tanrı adıyla da bilinen efendi, göze görülür her şeyleriyle kusursuz oldukları belli adem ile havva'nın ağzından ne tek kelime çıktığını ne de ilkel bile olsa bir ses yayabildiklerini fark edince, kesinlikle kendine öfkelenmiş olmalı, çünkü cennet bahçesinde bu büyük mü büyük hatadan sorumlu tutabileceği başka hiç kimse yoktu;
Saramago nun kitapları elinde olan Ankara da yaşayan bir okur varsa elimdeki kitaplarla takasa açığım
....İnsanların neden ve ne için olduğunu bilmeden hayatta çocuk yapmaktan başka amaçları olmaması ne kadar üzücü. Nihai bir amaca, son bir nedene inananlar, soylarını devam ettirmek için derler, ama bu amacın ne olduğu hakkında hiçbir fikirleri yoktur ve sanki evrenin tek ve son umuduymuş gibi soyu devam ettirmenin hangi uğurda yapıldığını kendilerine hiç sormamışlardır....
“Kuşku uzun yaşayanların ayrıcalığıdır.”
“Çünkü yalnızca eylemlerinin bilincinde olmayan bir deli yüz binlerce kişinin ölümünden doğrudan sorumlu olmayı ve sonra da hiçbir şey olmamış gibi davranmayı kabul edebilir, tabii eğer, sonuçta, delilik yoksa, irade…”
“Tanrı’nın işine akıl ermez denir hep, ama işin doğrusu, Tanrı’nın işleri hiçbir zaman açıklanmaz. İnsan acı çeker, ölür, kaybeder, yakılır, boğulur, kurban edilir; buna rağmen hep denir ki Tanrı’nın isteği böyleymiş.…”
Uygulamada oku
Alıntıla, işaretle, okuduklarını paylaş
