Abdülhamit döneminin son yıllarında İstanbul'da küçük bir dükkân işleten Cevdet Bey, işini büyütmek ve Batılı anlamda modern bir aile kurmak ister. Orhan Pamuk, Cevdet Bey ve Oğulları romanında bu arzunun sonuçlarını Nişantaşılı bir ailenin üç kuşağa ve yaklaşık yetmiş yıla yayılan serüveni içinde izler. Cevdet Bey geleneksel ailesinden uzaklaşarak ticaret, zenginlik ve yeni bir ev düzeni kurmaya çalışırken oğulları ve sonraki kuşaklar değişen Türkiye'de kendilerine başka yollar arar. Ailenin özel hayatı, imparatorluğun son döneminden Cumhuriyet'in modernleşme sürecine uzanan geniş bir tarihsel arka planla birlikte gelişir. Zamanın akışı aile bağlarını da dönüştürür.
Romanın odağında büyük siyasal olaylardan çok ev içleri, gündelik konuşmalar, iş hayatı ve kuşaklar arasındaki beklenti farkları vardır. Yeni apartman yaşamı, Beyoğlu'ndaki alışveriş alışkanlıkları ve Batılılaşan aile çevresi, dönüşümün gündelik yüzünü oluşturur. Karakterlerin başarı, aile, mutluluk ve sorumluluk anlayışları zamanla değişir. Cevdet Bey ve Oğulları, bir ailenin yükselişini ve iç gerilimlerini Türkiye'nin toplumsal dönüşümüyle yan yana anlatan kapsamlı bir aile romanıdır.