Kadın Yazarlardan 12 Unutulmaz Roman

Uzun süre edebiyat tarihini yalnızca erkek isimler yazdı sandık. Oysa romanın kalbindeki en cesur, en ince, en keskin sesler çoğu zaman kadınların oldu. Bu on iki roman hem bir dönemi hem de bir cinsiyetin dünyaya bakışını kalıcı biçimde değiştirdi.

Listede on dokuzuncu yüzyıl İngiltere'sinden çağdaş İtalya'ya, Cumhuriyet dönemi Türkiye'sinden Amerika'nın acı geçmişine uzanan geniş bir yelpaze var. Ortak noktaları şu: hiçbiri kolay teselli sunmuyor, hepsi seni sarsıp öyle bırakıyor.

Dünya Edebiyatının Öncü Kadınları

Bugün klasik dediğimiz pek çok romanın temelini, kendi çağlarında sesi kolay kolay duyulmayan kadınlar attı. İşte edebiyatın yönünü değiştiren o öncü kalemlerden başlayalım.

• Gurur ve Önyargı, Jane Austen: Elizabeth Bennet'in keskin zekâsı ve Darcy'yle imtihanı, iki yüzyıl sonra bile en taze aşk romanlarından biri. Austen'ın ince ironisi hiç eskimiyor.
• Jane Eyre, Charlotte Brontë: Öksüz bir kızın onurundan ödün vermeden kendi hayatını kurma mücadelesi. Kendi ayakları üzerinde duran ilk büyük roman kahramanlarından.
• Uğultulu Tepeler, Emily Brontë: Heathcliff ile Catherine'in yıkıcı tutkusu, aşkın hem en güzel hem en tehlikeli halini gösterir. Bir kez okuyanın o rüzgârlı kırları aklından çıkmaz.
• Frankenstein, Mary Shelley: Daha çok gençken bilimkurgunun temelini atan roman. 'Yaratmak' ile 'sorumluluk' arasındaki o ince çizgiyi ilk kez bu kadar derin sorgular.
• Mrs. Dalloway, Virginia Woolf: Tek bir günün içinde bir kadının tüm hayatını, pişmanlıklarını ve küçük sevinçlerini duyarsın. Woolf'un bilinç akışı, düşüncenin gerçek ritmini yakalar.
• Küçük Kadınlar, Louisa May Alcott: March kardeşlerin büyüme hikâyesi, sıcaklığı ve dürüstlüğüyle nesiller boyu okundu. Özellikle yazar olmak isteyen Jo, sayısız okura ilham verdi.

Çağdaş Sesler ve Türk Edebiyatının Güçlü Kalemleri

Kadın yazarların gücü elbette geçmişte kalmadı. Yakın dönemin ve kendi topraklarımızın en derin romanları da onların imzasını taşıyor.

• Sevilen, Toni Morrison: Kölelik geçmişinin bir anneyi nasıl kovaladığını anlatan, Nobel'e giden yolun başyapıtı. Kolay bir okuma değil ama unutulması imkânsız.
• Damızlık Kızın Öyküsü, Margaret Atwood: Kadın bedeni üzerindeki iktidarı anlatan bu distopya, yazıldığı günden bugüne daha da güncelleşti. Bir kez okuyunca dünyaya aynı gözle bakamazsın.
• Benim Olağanüstü Akıllı Arkadaşım, Elena Ferrante: İki kızın Napoli'de örülen ömürlük dostluğu ve sessiz rekabeti. Kadın arkadaşlığını bu kadar dürüst anlatan az kitap var.
• Sinekli Bakkal, Halide Edib Adıvar: Bir İstanbul mahallesinde Doğu ile Batı, gelenek ile değişim arasındaki gerilimi anlatan Türk romanının klasiği. Kahramanı Rabia unutulmaz.
• Sevgili Arsız Ölüm, Latife Tekin: Köyden kente göçen bir ailenin masalsı, büyülü gerçekçi hikâyesi. Türkçenin en özgün, en şaşırtıcı seslerinden birini keşfedersin.
• Ölmeye Yatmak, Adalet Ağaoğlu: Cumhuriyet kuşağından bir kadının kendisiyle hesaplaşması. Türk edebiyatında modern kadın bilincini en derin işleyen romanlardan.

“Bir kadının kalemi eline aldığı her sayfa, dünyanın yalnızca yarısını dinlemekten yorulmuş herkese açılan bir penceredir.”

Bu kitapların ortak dersi şu: iyi edebiyatın cinsiyeti yoktur, ama görmezden gelinen sesler dinlendiğinde hikâye ancak o zaman bütünlenir. Yarım dinlenmiş bir dünyadan çıkıp tamamını duymaya başlarsın.

Nereden Başlamalı?

Hepsini bir çırpıda okumak zorunda değilsin. Sana en yakın hissettiren dönemden, en merak ettiğin ülkeden başla. Aynı yazarı seven biriyle bu kitapları konuşmak ise okuma listeni ikiye katlamanın hem en kolay hem en keyifli yolu.