Ahmet Mithat Efendi

Ahmet Mithat Efendi, Tanzimat döneminin Osmanlı yazarı, gazetecisi ve yayıncısı; geniş bir okur topluluğuna bilgi ulaştırırken anlatıyı eğlenceli tutan üretken kalemiyle tanınır. Felatun Bey ile Rakım Efendi, Batılılaşmayı tüketim gösterisine indirgeyen Felatun ile çalışmayı, dil öğrenmeyi ve ölçülü uyarlamayı temsil eden Rakım'ı karşı karşıya getirir; anlatıcı da okurla konuşarak bu karşıtlığın nasıl değerlendirileceğini yönlendirir. Müşahedat, gözlem fikrini romanın kuruluşuna taşır ve yazarın anlatıya müdahil sesini sergiler. Dürdane Hanım ile Esrar-ı Cinayat, merak, şehir hayatı ve suç çevresinde hızlı olay örgüsü kurarken Çengi, yanlış inançlar ile toplumsal görünüşleri hicveder. Ahmet Mithat'ı yalnız “öğreten” bir yazar olarak görmek eksik kalır; okurla pazarlık eden anlatıcısı romanın yapısını hareket ettirir. Felatun Bey ile Rakım Efendi düşünce çatışması, Esrar-ı Cinayat olay örgüsü için ayrı girişlerdir.