bir iblis, bir gün en yalnız yalnızlığında sana sokulup şöyle deseydi: ‘Şu anda yaşadığın bu hayatı — ve daha önce yaşamış olduğun bütün hayatı — yeniden ve sayısız kere daha yaşayacaksın. Hiçbir şey yeni olmayacak; her acın, her sevincin, her düşüncen, her soluk alışın, büyük ya da küçük yaşadığın her şey aynı sırayla ve aynı seyir içinde sana geri dönecek… Ağaçların arasından süzülen şu alacakaranlık bile, az önce gördüğün şu örümcek bile, bu anın kendisi bile, ben bile… Varoluşun sonsuz kum saati, içinde toz tanesi olan seninle birlikte tekrar tekrar ters çevrilecek…’ Peki, bu sözü söyleyen iblise karşı tutumun ne olurdu? Dizlerinin üzerine çöküp ona lanet mi ederdin? Yoksa bir kez yaşadığın her şeyi bir kez daha yaşamayı istemekten daha yüce bir onur olamayacağını düşünerek onu kutsar mıydın?
