Montaigne

Savaşın ve sürgünün ağırlaştığı bir dönemde Stefan Zweig, Michel de Montaigne'in düşüncesinde bireysel bağımsızlığı korumanın yollarını arar. Toplumun giderek sertleştiği, insanları ortak bir itaate zorladığı koşullarda Montaigne'in kendi yargısına bağlı kalma çabası özel bir anlam kazanır. Zweig bu figüre akademik bir uzmanlık nesnesi gibi yaklaşmaz; yaşamı ile denemeleri arasındaki bağı, özgür ruhun baskı karşısındaki direnci üzerinden okur. Montaigne'in on altıncı yüzyıldaki dünyası ile Avrupa'nın savaş yılları arasında kurulan yankı, kitabın duygusal gücünü belirler.

Montaigne, biyografik portre ile düşünsel denemeyi bir araya getiren, tamamlanmamış bir geç dönem çalışmasıdır. Zweig, Fransız yazarın iç özgürlüğünü kendi çağının korku ve umutsuzluğuna karşı bir ölçü olarak değerlendirir. Metnin heyecanlı tonu, anlatılan kişiyi geçmişte kalmış bir düşünür olmaktan çıkarır ve modern okur için canlı bir muhataba dönüştürür. Montaigne'in kendini sorgulayan tavrı, kalabalığın hükmüne teslim olmama ve kişinin ruhsal alanını koruma fikriyle bütünleşir. Kitap, savaşın ortasında kültürel hafızaya tutunan Zweig'ın hem Montaigne'e yakınlaşmasını hem Avrupa için yeni bir başlangıç arzusunu taşıyan kısa, yoğun bir düşünce portresidir.