Kelime Defteri

Nazan Bekiroğlu, Kelime Defteri adlı deneme kitabında çocukluk yıllarındaki sözlük defterini yetişkin bir yazarın kişisel sözlüğüne dönüştürür. Aşk, insaniyet, şefkat, zaman, Karadeniz, çay, yazı ve defter gibi kelimeler alfabetik bir düzenin katılığından çok çağrışımların akışıyla ele alınır. Her madde, bir tanım vermenin ötesinde anıyı, edebiyatı ve gündelik hayatı aynı düşünce alanında buluşturur.

Metinler Bekiroğlu’nun sevdiği romanları, yazarları ve filmleri de bu kelime evrenine katar. Dostoyevski, Tolstoy, Çehov ve başka klasiklerle kurulan bağlar, kitabı yalnızca bir hatıra toplamı olmaktan çıkarır; okuma deneyiminin bir yazarın dilinde nasıl iz bıraktığını gösterir. Nergis, deniz ve yazı gibi sıradan görünen başlıklar, kişisel hatırayla kültürel çağrışım arasında yeni bağlantılar kurar. Kısa parçalar arasında kişisel ses korunurken kelimelerin kültürel belleği de açılır.

Bu parçalı biçim, sözlük ile deneme arasındaki sınırı bilinçli biçimde geçirgenleştirir. Maddelerin bağımsız okunabilmesi kitaba serbest bir ritim verirken tekrar eden temalar yazarın düşünce haritasını bütünler. Kelime Defteri’nin edebî değeri, büyük kavramlarla küçük gündelik ayrıntıları aynı içten ses içinde yan yana getirmesinden doğar.