Edebiyat Nedir?

Jean-Paul Sartre, Edebiyat Nedir?'de yazma eylemini estetik üretimle sınırlamadan toplumsal ve ahlaki bir sorumluluk olarak tartışır. İnceleme üç temel eksen çevresinde ilerler: yazarın kim olduğu, görevinin nasıl anlaşılması gerektiği ve okurun metindeki konumu. Sartre'a göre yazar çağının dünyasına sırt çeviremez; yaşadığı dönemin gerçekleri ve çıkmazları karşısında aldığı tavır, kullandığı biçim kadar eserinin anlamını belirler.

“Bağlanma” düşüncesi, edebiyatı hazır bir siyasi buyruğa indirgemek yerine özgür kişiler arasındaki ilişkiyle temellendirir. Yazmak dünyadaki bir durumu adlandırmak, onu başkalarının dikkatine sunmak ve değişebilir olduğunu hissettirmektir. Okur da pasif alıcı değildir; metnin anlamını kendi özgürlüğüyle tamamlar. Bu karşılıklı çağrı, yazarın sorumluluğunu ve okurun seçimini aynı süreçte buluşturur.

Sartre, Aydınlanma çağının tanıklık üstlenen aydınını överken on dokuzuncu yüzyıl burjuva ahlakını yeniden üreten gerçekçi yazarlara sert biçimde yaklaşır. Kitabın polemikçi tonu, edebiyatın kimin için ve hangi amaçla yazıldığı sorularını açık tutar. Kuram ile eylemi birleştiren çalışma, sanatın özerkliği ile toplumsal bağlılık arasındaki tartışmanın temel metinlerinden biridir.