Reşat Nuri Güntekin'e Hangi Kitabıyla Başlamalı?

Yayımlandığı 1922'den beri kuşaklar boyu okunmuş, defalarca sinemaya ve diziye uyarlanmış, kahramanının adı neredeyse bir karakter tipine dönüşmüş bir roman düşün. Reşat Nuri Güntekin rafına yeni yaklaşan çoğu okur işte o kitapla — Çalıkuşu ile — başlar; bu da iyi bir seçimdir.

Coşkulu giriş: Çalıkuşu

Genç öğretmen Feride'nin İstanbul'dan Anadolu'nun ücra kasabalarına uzanan hikâyesi, hem bir aşk romanı hem de Osmanlı'nın son döneminde taşra hayatının canlı bir portresidir. Feride'nin alaycı, diri sesi kitabı yüz yıl sonra bile taze tutar.

Aile ve çöküş: Yaprak Dökümü

1930 tarihli Yaprak Dökümü, emekli Ali Rıza Bey'in ailesinin, değişen İstanbul'un maddi hevesleri karşısında adım adım dağılışını anlatır. Adı gibi: bir ailenin yaprak yaprak dökülüşü. Reşat Nuri'nin en karamsar, toplumsal değişime en keskin baktığı kitaplarından biridir.

Kısa ve sarsıcı: Acımak

1928 tarihli Acımak, katı ve sevgisiz öğretmen Zehra ile babası arasındaki ilişkiyi, babanın geçmişi ortaya çıktıkça tersyüz eder. Kısa hacimli bir romandır; "sevgisizlik nereden gelir?" sorusunu bu kadar dolaysız soran az kitap vardır.

Hangisiyle başlamalı?

İlk kez giriyorsan Çalıkuşu'nun coşkusuyla başla; daha olgun, karamsar bir ton istiyorsan Yaprak Dökümü; kısa bir tadımlık için Acımak. Üçü de aynı meseleyi — değişen bir toplumda bireyin yeri — farklı açılardan gösterir.