Tarihi Yargılıyorum

Gündüz Vassaf'ın Tarihi Yargılıyorum adlı kitabı, insanların doğdukları andan itibaren kendilerine hazır bir geçmiş giydirildiği düşüncesinden hareket eder. Anne babalar, dinler ve devletler, kişinin kim olduğunu açıklayan tarihsel elbiseler sunar. Çoğu insan bu giysileri günümüzün terzilerinin nasıl biçtiğini sorgulamadan kabul eder; zamanla üzerindeki anlatıyla kendi bedeni arasındaki ayrımı bile göremez hâle gelir.

Vassaf, tarihe nasıl baktığımızı gözden geçirirken “Biz buyuz” diye sunulan hazır kimlikleri sorgular. Kendimizi geçmişin hükümleriyle yargılama alışkanlığını da eleştirel incelemeye açar. Tarih, değişmez olaylar toplamı olmaktan çıkıp bugünün seçtiği, düzenlediği ve yeniden yorumladığı bir anlatıya dönüşür. Geçmişe ilişkin kabuller eski zamanların yanında günümüzde neyi mümkün saydığımızı da belirler. Okur, kendisine miras kalan açıklamaların kimin bakışıyla kurulduğunu düşünmeye çağrılır.

Asırlardır süren alışkanlıklardan kurtulmak, tarihten özgürleşmek ve kendimize farklı bakmak değişim imkânı yaratır. Nereden gelip nereye gittiğimize dair serüveni yeniden düşünmek, yaşadığımız tarihin yönünü de etkileyebilir. Kitap, tarihsel kimliği reddetmekten çok onu sorgulayarak kişinin kendisiyle geçmişi arasına eleştirel bir mesafe koymasını önerir.