Uzun Bir Yolculuğun Bittiği Yer

Abdülhalim Bey, Hüsnü Arkan’ın Uzun Bir Yolculuğun Bittiği Yer romanında baytar yüzbaşı olarak katıldığı Sarıkamış Muharebesi’nde Ruslara esir düşer. Tipi, açlık, hastalık ve donarak ölen askerlerin görüntüleri, onun belleğinde savaşın resmî anlatılarından çok daha ağır bir iz bırakır. Rusya’da geçirdiği uzun yılların ardından yüz yaşını aşmış bir “Büyükdede” olarak doğduğu şehir İstanbul’a döner. Dönüş zamanı, Türkiye’nin 12 Eylül 1980 darbesine yaklaştığı gerilimli günlere rastlar. Böylece bir imparatorluğun son savaşlarını yaşamış adamın hafızası, yeni bir siyasi kırılmanın eşiğindeki ülkeyle karşılaşır. Uzun Bir Yolculuğun Bittiği Yer, Abdülhalim Bey’in ömrünü dört kuşağın hikâyesine açarak savaş, esaret, göç ve aile belleği arasında bağ kurar. Sarıkamış’ın beyazlığı ile darbe öncesi İstanbul’un baskılı atmosferi, farklı dönemlerde insan hayatını kuşatan şiddeti yan yana getirir. Büyükdede’nin dönüşü yalnız eve varmak anlamına gelmez; ailesinin onu nasıl hatırladığı ve kendisinin geride bıraktığı yere hâlâ ait olup olmadığı sorularını doğurur. Arkan, uzun yaşamın taşıdığı tarihsel tanıklığı aile içindeki mesafeler ve kuşak farklılıklarıyla işler. Roman, bitmiş görünen bir yolculuğun geçmişi bugüne getirdiğini ve ülkenin değişen siyasi dönemlerinin aynı ailede nasıl üst üste biriktiğini gösterir.