Garipler Sokağı

Üniversite öğrencisi Salih, İkinci Dünya Savaşı yıllarının İstanbul'unda yoksul fakat canlı bir sokağa yerleşir. Başlangıçta geçici bir barınak gibi gördüğü çevre, gündelik karşılaşmalar ve komşuların hikâyeleri sayesinde onun için gerçek bir yaşam alanına dönüşür. Oktay Akbal'ın Garipler Sokağı romanı, büyük şehrin kenarında kalmış insanların dayanışmasını Salih'in giderek değişen bakışı üzerinden anlatır.

Sokağın evleri, dükkânları ve sakinleri kendi küçük düzenlerini kurmuş olsa da kentsel dönüşümün erken bir biçimi olan istimlak tehdidi bu düzeni sarsar. Salih, kısa süre sonra ayrılmayı düşünürken bağlandığı insanların evlerini kaybetme ihtimaliyle yüzleşir. Yoksulluk, savaşın yarattığı darlık ve gelecek belirsizliği, karakterlerin gündelik sevinçlerini ortadan kaldırmaz; tersine her küçük ilişkinin değerini artırır. Roman, dışarıdan bakıldığında adsız görünen bir mahallenin kendine özgü hafızasını öne çıkarır.

Garipler Sokağı, İstanbul'un değişimini büyük projelerin diliyle değil, yerinden edilme riski yaşayan insanların duyguları üzerinden okur. Salih'in gözlemci konumundan komşuluğun parçası olmaya doğru ilerleyişi, aidiyetin zaman ve dikkat istediğini gösterir. Akbal, savaş yıllarının toplumsal atmosferini sade bir anlatımla kurarken şehirleşmenin kaybettirdiklerini, gençlik umutlarını ve ortak hayatın kırılganlığını aynı hikâyede buluşturur.