Firarperest

Elif Şafak’ın Firarperest kitabı, gazete yazılarından oluşan bir deneme seçkisi olarak kimlik, kadınlık, aşk, evlilik, yaratıcılık, göç ve özgürlük konuları arasında dolaşır. Metinleri birbirine bağlayan hareket, kişinin alışkanlıklarla kurduğu güvenli çemberden çıkıp kendisini başkasının bakışıyla yeniden görme isteğidir. Şafak gündelik bir gözlemden, bir yolculuk ayrıntısından ya da kültürel bir çatışmadan yola çıkar; kişisel deneyimi farklı şehirler, inançlar ve yaşam biçimleriyle yan yana getirir. Bu nedenle kitap tek bir tezden çok, değişime açık kalmanın farklı hâllerini sınayan yazılardan oluşur.

Seçkinin adı coğrafi kaçışın ötesinde, donmuş kimliklerden ve kesin hükümlerden uzaklaşmayı da anlatır. Şafak’ın çoğul seslere duyduğu ilgi, “öteki”ni egzotik bir nesneye çevirmek yerine okurun kendi kabullerini fark etmesine yönelir. Firarperest’in kısa ve bağımsız parçaları, ortak bir keşif fikri çevresinde ritim kazanır: kendine doğru yolculuk, dünyadan koparak değil, onun çeşitliliğiyle temas ederek gerçekleşir. Bu denemelerin birleşik etkisi, köşe yazısının güncelliğini aşan bir merak ve hareket etiği kurar. Parçalar arasındaki konu değişimleri, dağınıklık yaratmaktan çok yazarın tek bir kimliğe kapanmama fikrini biçimsel düzeyde de sürdürür; merak, seçkinin asıl devamlılık çizgisidir.