Beyaz Pantolon

Yaşar Kemal'in Beyaz Pantolon öyküsü, ayakkabı tamircisi Mustafa'nın istediği beyaz pantolonu alabilmek için tuğla ocağında giriştiği ağır çalışma mücadelesini anlatır. Yoksulluk, sıradan bir giysiyi çocuk için ulaşılması güç bir hayale dönüştürür. Mustafa'nın emeği ve inadı, isteğinin küçüklüğüyle ödediği bedelin büyüklüğü arasındaki sarsıcı karşıtlığı ortaya çıkarır. İlk olarak Sarı Sıcak kitabında yer alan öykünün bağımsız, resimli baskısı bu kısa anlatıyı genç okurlara da açarken Yaşar Kemal'in Çukurova insanına, çocuklara ve emekçilere yönelen dikkatini korur.

Metnin etkisi, yoksulluğu soyut bir toplumsal sorun olarak açıklamak yerine bedenin yorgunluğu, sıcak, toz ve çalışma ritmi içinde duyurmasından gelir. Beyaz renk Mustafa için beğenilen bir nesneyi aşarak akranları arasında kabul görme ve kendine başka bir hayat yakıştırma arzusunu taşır. Anlatı çocuğun umudunu küçümsemez, fakat bu umudu sömüren koşulları da romantikleştirmez. Beyaz Pantolon, yalın görünen bir istek çevresinde çocuk emeğini, sınıfsal eşitsizliği ve onur duygusunu yoğunlaştıran; umudu kolay bir teselliye çevirmeden koruyan güçlü bir kısa öyküdür. Öykünün kısa hacmi, çalışma koşullarının çocuk bedeni üzerindeki etkisini ayrıntı kaybı olmadan yoğunlaştırır ve pantolonu güçlü bir sınıfsal simgeye dönüştürür. Böylece Mustafa'nın kişisel arzusu, daha geniş bir adalet sorusuna açılır.