Benim Üniversitelerim

Maksim Gorky’nin Benim Üniversitelerim kitabı, okuma tutkusuyla yaşayan on altı yaşındaki yersiz yurtsuz bir gencin eğitim umuduyla Kazan’a gelişini ve okul yerine hayatın sert sınavlarıyla karşılaşmasını anlatır. Üniversiteler kenti ona düzenli bir öğrenim sunmaz; yoksulluk, ağır çalışma ve barınma mücadelesi genç Gorky’nin gerçek derslerine dönüşür. Kitaplarla bağını koparmadan kendi kendini yetiştirir, farklı toplumsal çevrelerden insanları tanır ve halkın gündelik sıkıntılarını doğrudan gözlemler. Bu dönemde halkçı ve devrimci gizli siyasal örgütlerle ilk kez ilişki kurar. Volga kıyısındaki köylerde yürütülen propaganda ve ajitasyon çalışmaları, ona düşünceler ile hayat koşulları arasındaki mesafeyi gösterir. Eser, bu faaliyetleri romantik bir kahramanlık hikâyesine indirgemeden açlık, yalnızlık ve öğrenme arzusuyla birlikte anlatır. Genç adamın karşılaştığı insanlar ve yaşadığı serüvenler, ileride geliştireceği gerçekçi yazarlığın gözlem gücünü besler. Benim Üniversitelerim, resmî eğitimin dışında kalan bir gencin kitaplardan, emekten, siyasal arayıştan ve halkın içindeki deneyimlerden kendi düşünce dünyasını kurmasını anlatan; Gorky’nin delikanlılık yıllarını canlı ayrıntılarla aktaran otobiyografik bir gelişim eseridir.