Ahmet Mithat'ın Felâtun Bey ile Râkım Efendi romanı, Osmanlı modernleşmesini iki zıt karakter üzerinden tartışan canlı ve öğretici bir anlatıdır. Felâtun Bey'in yüzeysel Batılılaşma hevesi ile Râkım Efendi'nin çalışkan, ölçülü ve dengeli tavrı romanın temel karşıtlığını oluşturur.
Ahmet Mithat, mizahı ve açık anlatımıyla dönemin kültürel değişimlerini okura yaklaştırır. Felâtun Bey ile Râkım Efendi, Doğu ile Batı arasında kalmış bir toplumun değer arayışını gündelik hayat, eğitim, para ve ahlak ilişkileri üzerinden işler. Bu nedenle eser, Tanzimat romanını ve modernleşme tartışmalarını anlamak için önemli bir kapı açar.