Anadolu köyüne sığınan bir İstanbul aydınının gözlemlerini merkeze alan Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Yaban romanı, Millî Mücadele yıllarındaki derin toplumsal uzaklığı anlatır. Savaşta bir kolunu kaybeden Ahmet Celâl, eski emir eri Mehmet Ali'nin köyüne yerleşir; ancak köylülerle ortak bir dil ve gelecek tasavvuru kuramaz. Yoksulluk, savaşın baskısı ve karşılıklı güvensizlik, anlatıcının kendisini çevresine yabancı hissetmesini giderek artırır. Romanın günlük biçimine yaklaşan birinci tekil anlatımı, bu kopuşu doğrudan Ahmet Celâl'in sınırlı bakışından verir.
Yakup Kadri, köyü tek boyutlu bir dekor olarak kullanmaz; aydın ile halk arasındaki mesafeyi, savaş koşullarının maddi yıkımı ve anlatıcının önyargılarıyla birlikte sınar. Ahmet Celâl'in gözlemleri hem dönemin acısını kaydeder hem de onu yorumlayan kişinin konumunu tartışmaya açar. Bu nedenle eser, kesin hükümler sunmaktan çok, temsilin ve sorumluluğun sorunlarını görünür kılar. Ahmet Celâl'in yaşadığı yalnızlık, kişisel bir kırgınlığın ötesinde, ortak gelecek kuramayan iki dünyanın çıkmazını yansıtır. Bu gerilim anlatının bütününe yayılır. Kendi içinde tamamlanan Yaban, ağırlığını aydın-halk çatışmasının yarattığı ahlaki huzursuzluktan alır.
Bookspace topluluğundan 7 gönderi
Benim için, bu bunak Türk şeyhinin, İstanbul'daki İngiliz subayından farkı nedir? Her ikisinin ruhu ile benim ruhum arasındaki uçurum, aynı derecede derin ve karanlıktır. Bu da onun gibi, beni kamçı ile dövecek ya da, etimi bir zindanda çürütmekten zevk duyacak.
- Biliyorum Bey'im sen de onlardansın emme. + Onlar kim? - Aha, Kemal Paşa'dan yana olanlar... + İnsan Türk olur da nasıl Kemal Paşa'dan yana olmaz?❤️🇹🇷
Anadolu, benim hayalimde yaşattığım Türk yurdundan bambaşka bir yerdir.
Bunun nedeni, Türk aydını, gene sensin! Bu viran ülke ve yoksul insan kitlesi için ne yaptın? Yıllarca, yüzyıllarca onun kanını emdikten ve onu bir posa halinde katı toprak üstüne attıktan sonra, şimdi de gelip ondan tiksinmek hakkını kendinde buluyorsun. Anadolu halkının bir ruhu vardı, nüfuz edemedin. Bir kafası vardı, aydınlatamadın. Bir vücudu vardı, besleyemedin. Üstünde yaşadığı bir toprak vardı! İşletemedin. Onu, hayvani duygularin, cehâletin, yoksulluğun ve kıtlığın elinde bıraktın. O, katı toprakla kuru göğün arasında bir yabani ot gibi biti. Şimdi, elinde orak, buraya hasada gelmişsin. Ne ektin ki, ne biçeceksin?
"insan türk olur da nasıl kemal paşadan yana olmaz... "24 ülke gezdim anlamadığım tek insan grubu atatürk düşmanları
"Bu viran ülke ve yoksul insan kitlesi için ne yaptın? Yıllarca, yüzyıllarca onun kanını emdikten ve onu bir posa halinde katı toprak üstüne attıktan sonra, şimdi de gelip ondan tiksinmek hakkını kendinde buluyorsun."
Türkiye’nin karanlık semasında Mustafa Kemal adı bir şafak yıldızı gibi parlıyordu.
“Bir şey yok ;yüreğim tıkandı ara sıra böyle olurum.”
“İnsan Türk olurda Nasıl Kemal Paşadan Yana Olmaz”
“Onlar gibi olmak, onlar gibi giyinmek, onlar gibi yiyip içmek, onlar gibi oturup kalkmak, onların diliyle konuşmak... Haydi bunların hepsini yapayım. Fakat, onlar gibi nasıl düşünebilirim? Nasıl onlar gibi…”
“Bir çalılığın içine çırılçıplak düşmüş gibiyim. Her yanım öyle diken diken. Bir dakika sonra artık ne yapacağımı bilmiyordum.Intihar edilen an, bu an mıdır? Bundan fena bir saat olabilir mi? Istırap çekmeyi severim.…”
Uygulamada oku
Alıntıla, işaretle, okuduklarını paylaş
