Varolmak Gelismek Uzlasmak Evrenle Uyumlasma Sürecinde

Üstün Dökmen’in Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak: Evrenle Uyumlaşma Sürecinde kitabı, insanın kendi varlığını anlamlandırma çabasını gelişme ve başkalarıyla uzlaşma gereksinimiyle birlikte ele alır. Dökmen, bireyin yalnız bugünkü benliğiyle sınırlı kalmadığını; ailesi, kültürü, ürettikleri ve bıraktığı izler aracılığıyla geleceğe yöneldiğini savunur. Kişisel farkındalık, iletişim, toplumsal roller ve yaşamın anlamı aynı düşünce hattında buluşur. Bu çerçevede var olmak edilgin bir durum değil, seçimler ve ilişkiler içinde sürekli kurulan bir süreç olarak görünür.

Metnin temel gerilimi, insanın kendisi olma isteği ile çevresiyle uyum kurma zorunluluğu arasındadır. Gelişmek yalnız bilgi ya da başarı biriktirmek değildir; kişinin alışkanlıklarını, savunmalarını ve iletişim biçimini fark ederek sorumluluk almasını da içerir. Uzlaşma ise kendinden vazgeçmek yerine farklı ihtiyaçların birlikte yaşama imkânını arar. Psikoloji kavramları gündelik örneklerle ilişkilendirilirken bireysel değişim toplumsal bağlardan koparılmaz. Birey ile toplum arasındaki karşılıklı etki, değişimin neden tek yönlü olamayacağını da açıklar. Bu yaklaşım, iyi yaşamı hazır bir reçete değil, kişinin kendisiyle ve çevresiyle kurduğu ilişkinin niteliğini sürekli sınayan bir denge problemi olarak konumlandırır. İletişim örnekleri, soyut ilkelerin gündelik çatışma ve karşılaşmalarda nasıl sınandığını ayrıca somutlaştırır. Değişim tek seferlik bir karar değil, davranışla sürdürülen ortak bir emek olur.