Paris'te bir öğrencinin dünyadan çekilişini izleyen Georges Perec'in Uyuyan Adam romanı, kahramanın sınava gitmek yerine odasında kalmasıyla başlar. İsimsiz genç, gündelik sorumluluklarını ve insan ilişkilerini adım adım terk eder; sokaklarda amaçsızca dolaşır, eşyaları ve tekrarları kayıtsız bir dikkatle izler. Başlangıçta özgürleşme gibi görünen bu geri çekilme, zamanla eylemsizliğin de kendi kurallarını ve yorgunluğunu ürettiğini gösterir. Paris kalabalığı, onun temassızlığını örten bir arka plan olmaktan çok bu kopuşun ölçüsüne dönüşür.
Perec anlatıyı ikinci tekil şahısla kurar; anlatıcı kahramana sürekli “sen” diye seslenirken benlik ile dış göz arasındaki sınır belirsizleşir. Tekrarlanan yürüyüşler, nesneler ve saatler, olayın yerini ritme bırakır. Roman kayıtsızlığı romantikleştirmek yerine arzudan, seçimden ve toplumsal bağdan vazgeçmenin mümkün olup olmadığını sınar. Uyuyan Adam'ın sade ama baskılı biçimi, yabancılaşmayı büyük açıklamalarla değil küçük alışkanlıkların silinmesiyle duyurur; sonunda geriye kalan, hareketsizliğin bile dünyayla kurulmuş bir ilişki olduğuna dair keskin bir gerilimdir. Metnin sakin yüzeyi altında büyüyen sıkışma, seçimsizliğin gerçekten bir kaçış olup olmadığı sorusunu her dönüşte yeniden keskinleştirir.
Bookspace topluluğundan 9 gönderi
Konuşmaktan vazgeçtin ve sana cevap veren tek şey sessizlik oldu. Ama sözcükler, boğazında takılıp kalan bu binlerce, milyonlarca sözcük, arkası gelmeyen sözcükler, sevinç çığlıkları, aşk sözcükleri, budalaca gülüşler, peki onları ne zaman bulacaksın yeniden?
" Oturuyor ve beklemek istiyorsun sadece, bekleyecek bir şey kalmayana kadar beklemek: Gece olsun, saatler vursun, günler geçip gitsin, anılar silikleşsin... "
Artık hiçbir şey istememek. Bekleyecek bir şey kalmayana kadar beklemek. Tüm tasarılardan, sabırsızlıktan kurtulmak. Arzulamayan, gücenmeyen, isyan etmeyen biri olmak.
“Dünyaya katılmamayı seçiyorsun; dünya da seni fark etmemeyi.”
“Dünyanın karşısında, kayıtsız kişi ne cahildir ne de düşman. Niyetin okumayazmazlığın sağlığa yararlı keyfini yeniden keşfetmek değil, okurken, okuduklarına hiçbir ayrıcalık tanımamaktır. Niyetin çırılçıplak gezmek değil, ille de özenli ya da bakımsız olmak anlamına gelmeyecek şekilde giyinmektir; niyetin kendini açlıktan öldürmek değil, sadece beslemektir.” Uyuyan Adam, G. Perec
Sen bir aylak,bir uyurgezersin, bir istiridyesin.Tanımlar saatlere, günlere göre değişiyor ama taşıdıkları anlam az çok belli:Yaşamanın,harekete geçmenin,bir şey yapmanın pek sana göre olmadığını hissediyorsun;sadece sürüp gitmek istiyorsun,sadece bekleyişi ve unutuşu istiyorsun.
Uyumuyorsun ama uyku artık gelmeyecek. Uyanık değilsin ve hiç uyanmayacaksın. Ölü değilsin ve ölüm bile seni kurtarmayacak
Konuşmaktan vazgeçtin ve sana cevap veren tek şey sessizlik oldu. Ama bu sözcükler, boğazında takılıp kalan bu binlerce, milyonlarca sözcük, arkası gelmeyen sözcükler, sevinç çığlıkları, aşk sözcükleri, budalaca gülüşler, peki onları ne zaman bulacaksın yeniden? Şimdi sessizliğin dehşetinde yaşıyorsun. Ama sen herkesten daha sessiz değil misin?
"Keşke insan türüne ait olmak, o dayanılmaz ve sağır edici gürültüyü de beraberinde getirmeseydi; keşke hayvanlar âleminden çıkıp aşılan o birkaç gülünç adımın bedeli, sözcüklerin, büyük tasarıların, büyük atılımların o dinmek bilmeyen hazımsızlığı olmasaydı! Karşı karşıya getirilebilen başparmaklara, iki ayak üstünde duruşa, omuzlar üzerinde başın yarım dönüşüne fazla ağır bir bedel bu. Yaşam denen bu kazan, bu fırın, bu ızgara, bu milyarlarca uyarı, kışkırtma, tembih, coşkunluk, bu bitmek bilmeyen baskı ortamı, bu sonsuz üretme, ezme, yutma, engelleri aşma, durmadan ve yeniden baştan başlama makinesi, senin değersiz varoluşunun her gününü, her saatini yönetmek isteyen bu yumuşak dehşet."
“Seks, cinsel intihar; İntihar, tinsel sekstir Ey nemfomanyak aseksüelliğim, seni yalnızlığım ile aldattım Zirvedeki yalnızlık değil bu, yalnızlıktaki zirve!”
“Yalnızlığın büyülü çemberini kırmayacaksın. Yalnızsın ve kimseyi tanımıyorsun; kimseyi tanımıyorsun ve yalnızsın. Ötekilerin birbirlerine yapıştıklarını, birbirlerine sokulduklarını, birbirlerini koruduklarını…”
Uygulamada oku
Alıntıla, işaretle, okuduklarını paylaş
