Tanrılar Susamışlardı

Fransız İhtilali'nin Terör döneminde giyotin, devrimin düşmanlarını cezalandıran bir araç olmaktan çıkarak gündelik hayatı belirleyen sürekli bir tehdide dönüşür. Tutkulu Évariste Gamelin, devrimci adalete duyduğu inançla hareket ederken ölçülü Élodie ile yaşadığı aşk, siyasi bağlılıklarının özel hayat üzerindeki etkisini açığa çıkarır. İhtilal mahkemelerinde vicdanın yerini katı hükümler, kardeşlik ülküsünün yerini ise giderek büyüyen kuşku alır. Gamelin'in idealleri ile çevresindeki insanlara yönelen şiddet arasındaki mesafe daraldıkça romanın trajik gerilimi güçlenir.

Anatole France, Tanrılar Susamışlardı'da devrimin kendi çocuklarını tüketen yapısını tarihsel kişilerle kurmaca karakterleri aynı atmosferde buluşturarak anlatır. Danton, Desmoulins, Hébert, Chaumette ve Robespierre gibi isimler, Terör'ün kimseyi bütünüyle korumadığını gösteren siyasal arka planı oluşturur. Hukuk, ortak iyiliği savunma iddiasını korurken aşırılığın hizmetine girdiğinde adalet duygusu körelir. Évariste ile Élodie'nin ilişkisi de kamusal fanatizmin kişisel yakınlığı nasıl kuşattığını gösterir. Tanrılar Susamışlardı, özgürlük ve kardeşlik ideallerinin korku yönetimine dönüşmesini inceleyen; tutku, ahlak, hukuk ve devrimci şiddet arasındaki çatışmayı merkezine alan güçlü bir tarihsel romandır.