Soruşturmada

Aziz Nesin'e farklı dönemlerde yöneltilen sorular, Türkiye'nin kültürel ve siyasal hayatına yayılan geniş bir tartışma alanı açar. Soruşturmada, yazarın söyleşi biçimindeki yanıtlarını bir araya getirirken kişisel görüşlerle yakın tarihin kamusal meselelerini aynı çerçevede buluşturur. Aydınların toplum karşısındaki konumu, gazeteciliğin sorumluluğu, gülmece edebiyatı ve sanatın işlevi kitabın tekrar tekrar döndüğü başlıklardır.

Soru-cevap düzeni, Nesin'in düşüncelerini tek bir doğrusal tez halinde değil, değişen konulara verdiği doğrudan karşılıklar üzerinden gösterir. “Aydın nedir?”, “Neye güleriz?” ya da TRT'nin toplumdaki yeri gibi sorular, kültür üretimiyle siyasal baskı arasındaki ilişkiyi farklı açılardan ele alır. Yazarın mizah anlayışı da yalnız güldürme tekniği olarak kalmaz; eleştiri, kamusal sorumluluk ve ifade özgürlüğüyle bağlantılı bir tutum kazanır.

Kitapta Aydınlar Dilekçesi Davası'na ayrılan bölüm, söyleşileri belge niteliği taşıyan yakın tarih malzemesiyle tamamlar. Bu yönüyle Soruşturmada, Aziz Nesin'in kurmaca eserlerinden seçmeler sunan bir derleme değildir; düşünce dünyasını ve güncel olaylara verdiği tepkileri izleten bir söyleşi kitabıdır. Bölümler, kesin bir kapanışa ilerlemekten çok, okuru aydın, sanatçı ve yurttaş kavramlarının sorumluluklarını yeniden değerlendirmeye yönelten çoğul bir tartışma zemini kurar.