Şiddetin topolojisi

Byung-Chul Han’ın Şiddetin Topolojisi kitabı, modern toplumlarda şiddetin ortadan kalkmadığını, biçim ve yön değiştirdiğini savunur. Han; egemenlik toplumunun doğrudan zorunu, disiplin toplumunun bedeni biçimlendiren baskısını ve performans toplumunun kişinin kendi üzerinde kurduğu iç baskıyı aynı dönüşüm çizgisinde inceler. Bu çerçevede şiddet, açık bir düşmandan gelen saldırı olmaktan çıkar; rekabet, aşırı üretkenlik ve sürekli iyileşme zorunluluğu içinde görünmezleşir. Depresyon ve tükenmişlik de bireysel kırılmaların ötesinde, bu içselleştirilmiş düzenin belirtileri olarak okunur.

Han’ın çözümlemesi Freud, Benjamin, Schmitt, Girard ve Agamben gibi düşünürlerle tartışarak şiddetin olumsuzluk, iktidar ve özneleşmeyle bağını kurar. Han’ın kısa ve yoğun çözümlemesi, özgürlük görüntüsü altında işleyen öz-sömürünün neden dış baskı kadar yıkıcı olabileceğini gösterir. Şiddetin Topolojisi’nin temel katkısı, kaba kuvvet azaldığında toplumsal şiddetin de azaldığı varsayımını bozmasıdır; görünmez şiddeti gündelik başarı dilinin, iletişimin ve kişinin kendisiyle ilişkisinin içinde arar. Bu bakış, çağdaş kurumlarda baskının neden çoğu kez gönüllü katılım ve kişisel hedef diliyle deneyimlendiğini de açıklığa kavuşturur. Kavramların bu sürekliliği, fiziksel saldırıdan ruhsal yıpranmaya uzanan dönüşümün aynı iktidar mantığı içinde okunmasını mümkün kılar; bu sayede farklı dönemler ortak bir analitik hatta birleşir.