Ölüm ve Ötesi

Gazzâlî ya da tam adiyla Huccetu'l-Islâm Ebû Hâmid Muhammed bin Muhammed bin Muhammed bin Ahmed el-Gazzâlî et-Tûsî (d. 1058, Tus - o. 18 Aralik 1111, Tus), Buyuk Selcuklu Devleti devrinin Islam âlimi, filozofu, mutasavvifi ve muderrisi. Fars asilli oldugu sanilan Gazzâlî´nin lakaplari Huccetu'l-Islâm ve Zeynuddin´dir. Genel olarak Gazzâlî ve Imam-i Gazzâlî isimleriyle taninmaktadir. Gazzâlî Islam inanc felsefesi olan Kelâm´in daha cok akaid kismina onem vermis ve akil yerine sezgiyi on planda tutmustur. Mantik ve munazara ilkelerini kullanmistir. Bununla beraber Kelam ile tatmin olmayan Gazzâlî tasavvufa yonelerek aklin yerine mukasefeyi koymustur. Sûfizm ve Seriat alaninda buyuk rol oynamis, Sûfizm kavramini seriat yasalari ile birlestirmis, eserlerinde tasavvufu ilk olarak teorik anlamda aciklamistir. Calismalarinda Ehl-i Sunnet gorusunu benimsedigi ve diger goruslere karsit oldugu da soylenebilir. Katkilariyla tasavvufun uzun sure yasayabilmesini sagladi. Gazzâlî Ortacag Musluman ve Hristiyan filozoflarini buyuk olcude etkilemis, calismalari Islam dunyasinda Avrupali bilginlerin dikkatini ceken ilk sey olmustur. Aziz Thomas Aquinas (1225-1274) bunlardan biridir. Gazzâlî´nin etkisi Aziz Thomas Aquinas'in Hiristiyan teolojisi ile ilgili calismalariyla karsilastirilsa da ikisi arasinda metot ve inanc bakimindan bazi buyuk farkliliklar vardir. Gazzâlî Musluman inancina sahip olmayan (Aristoteles ve Sokrates gibi Antik Yunan filozoflari) dusunurleri ve onlarin fikirlerini reddeder. Thomas Aquinas ise Yunan ve Latin etkilerini calismalarinda gostermis ve butun herkesi kucaklamistir. Gazzâlî'nin kitaplari bircok Bati diline cevrilmistir. Eyyuhe´l Veled adli kitabi Unesco tarafindan 1951'de Fransizca´ya, Ingilizce´ye ve Ispanyolca´ya tercume edilmis ve bunun gibi bircok kitabi da cesitli dillere cevrilerek basilmistir. (Tanitim Bulteninden)