Helaller ve Haramlar

İmam-ı Gazali, Helaller ve Haramlar'da dinî ölçülerin gündelik hayattaki kazanç, harcama ve ilişkilere nasıl uygulanacağını yedi bölümlük bir düzen içinde inceler. İlk bölüm helali aramanın önemini ve faziletini, haramın kötülüğünü ve her iki alanın derecelerini açıklar. İkinci bölüm şüpheli durumların farklı mertebelerini, ortaya çıkış kaynaklarını ve helal ile haramdan nasıl ayrılacağını ele alır. Böylece kitap kesin hükümler kadar karar vermeyi güçleştiren ara durumlara da yer verir.

Üçüncü bölüm araştırma ve sorgulamanın ne zaman gerekli olduğunu, ihmalin ve yanlış değerlendirmenin sonuçlarını tartışır. Dördüncü bölüm tövbe eden kişinin mali zulümlerden arınmasına yönelir. Ardından devlet yöneticilerinden alınan maaş ve hediyelerin sınırları ile yöneticilerle birlikte bulunmanın kişi üzerindeki etkileri incelenir. Son bölüm farklı meseleleri ve bunlara ilişkin çözüm yollarını bir araya getirir. Helaller ve Haramlar, ahlaki niyeti maddi işlemlerden ayırmayan; kazancın kaynağı, şüphe karşısında dikkat, başkasının hakkını iade ve iktidarla ilişki gibi pratik sorunları sistemli bir dinî sorumluluk çerçevesinde değerlendiren rehber bir eserdir. Bölümlerin sırası, ilkelerden somut ilişkilere doğru ilerleyen bütünlüklü bir rehberlik sunar.