Mülkiyet Nedir?

Pierre-Joseph Proudhon, Mülkiyet Nedir? adlı eserinde mülkiyet hakkının doğal ve değişmez olduğu kabulünü adım adım sorgular. İlk bölümlerde izlediği yöntemi açıklayarak ihrazın, medeni hukukun ve toplumsal mutabakatın mülkiyeti meşrulaştırıp meşrulaştıramayacağını tartışır. Ardından emeğin sahiplenme hakkı doğurduğu savını inceler; toprağın niteliği, zamanaşımı, ücretler ve yetenek eşitsizliği gibi başlıklarda emek ile eşitlik arasındaki ilişkiyi araştırır. Kitabın düzeni, kavramları tanımlayan ve her gerekçeyi ayrı bir önerme olarak sınayan sistemli bir polemik kurar.

Dördüncü bölümde mülkiyetin olanaksızlığı fiziksel, matematiksel, ekonomik ve toplumsal sonuçları üzerinden on önerme hâlinde savunulur. Proudhon'a göre mülkiyet üretim değerini bozar, birikimi üretime karşı çevirebilir, despotluğu besler ve eşitliği yadsır. Son bölüm hak ve haksızlık fikirlerinin psikolojik açıklamasına, insanın toplumsallık aşamalarına ve mülkiyetin kökenine yönelir. Kamuculuk ile mülkiyetin sınırları tartışıldıktan sonra başka bir toplum biçiminin imkânı aranır. Mülkiyet Nedir?, hukukî bir kurumun dayanaklarını ekonomi, ahlak ve siyaset düzlemlerinde sınayan; mülkiyet, emek, adalet ve özgürlük ilişkisini keskin sorularla yeniden kuran kapsamlı bir düşünce klasiğidir.