Lise Ögretmeni Pedersenin Ülkemize Musallat Olan Büyük Siyasi Uyanisa Dair Anlatisi

Dag Solstad’ın Lise Öğretmeni Pedersen’in Ülkemize Musallat Olan Büyük Siyasi Uyanışa Dair Anlatısı romanı, öğretmen Knut Pedersen’in 1960’ların sonlarında Norveç’teki Marksist-Leninist harekete katılışını geriye dönük bir tanıklıkla anlatır. Pedersen, düzenli meslek ve aile hayatından devrimci örgütlenmenin disiplinine geçerken Nina Skåtøy’e duyduğu aşk ile siyasal bağlılığını birbirinden ayıramaz. Toplantılar, hücre çalışmaları ve gündelik fedakârlıklar, büyük tarih söyleminin sıradan hayatlarda aldığı somut biçimi gösterir.

Anlatıcı geçmişteki inancını ne bütünüyle küçümser ne de nostaljiyle aklar. Uzun ve ironik başlık, Pedersen’in kendi kuşağını açıklama isteğiyle yaptıklarının tuhaflığını aynı anda taşır. Solstad ideolojik dili karakterlerin özel arzuları, sınıfsal konumları ve sonradan gelen hayal kırıklığıyla sınar. Romanın değeri, siyasal uyanışı tek yönlü bir kahramanlık ya da kandırılma hikâyesine indirgemeden, bağlılığın insana kazandırdığı anlamı ve ondan talep ettiği bedeli birlikte kaydetmesindedir.

Pedersen’in yıllar sonra konuşması iki bilgi düzeyi yaratır: genç öğretmenin coşkusu ile sonucu bilen anlatıcının ironisi buluşur. Bu mesafe, siyasal hareketi karikatüre çevirmeden hafızanın seçiciliğini tartışır.