Kültür Bilimleri ve Kültür Felsefesi

Kültürü insanın kendi eliyle kurduğu ikinci bir doğa olarak ele alan Doğan Özlem, Kültür Bilimleri ve Kültür Felsefesi'nde bu yapay doğanın bilgisinin nasıl mümkün olduğunu sorgular. Kültür, insanı var eden ama aynı zamanda sınırlayan, yaratıcı kılan ama körelten de bir ortamdır; tam bu ikili doğası yüzünden kendine özgü bir bilme biçimi gerektirir.

Kitabın izlediği ana damar, yirminci yüzyılın başından itibaren yükselen büyük bir itirazın tarihidir: Kültür olgularını inceleyen bilimlerin, hem konuları hem yöntemleri bakımından doğa bilimlerinden ayrı olduğu iddiası. Özlem, bu iddianın nasıl güçlü bir geleneğe dönüştüğünü, tarihsel akıl eleştirisinden anlama yöntemine uzanan kavramlarla adım adım serimler. Tartışmanın vardığı nokta çarpıcıdır; doğa bilimleri kavrayışımızın bile belirli bir tarihsellik içinde biçimlendiği görüşü artık ciddiyetle konuşulmaktadır. Kitap boyunca kavramlar tarihleriyle birlikte ele alınır; itirazın öncüleri, savundukları yöntem fikirleriyle birlikte tanıtılır ve güncel tartışmalara bağlanır.

Felsefe ile sosyal bilimlerin kesişiminde duran bu inceleme, bilim denince akla yalnızca doğa bilimlerinin gelmesine itiraz eden okur için hem tarihsel bir dökümdür hem de sağlam bir düşünme davetidir.