Eristik Diyalektik: Haklı Çıkma Sanatı

Arthur Schopenhauer'ın Eristik Diyalektik Haklı Çıkma Sanatı kitabı, bir tartışmada nesnel olarak doğru olmaktan çok haklı görünmenin yöntemlerini inceler. Schopenhauer'ın 1830'da kaleme aldığı metin, kökleri Antik Yunan felsefesine uzanan eristik diyalektiği sistemli bir tartışma tekniği olarak tanımlar. Odak noktası, ileri sürülen tezin doğruluğu ya da haklılığı değil, dinleyicilerin gözünde geçerli kabul edilmesini sağlayan hamlelerdir.

Yazar, savunma, karşı çıkma ve argüman kullanma sırasında rakibi alt etmeye yarayan felsefi hileleri çözümler. Böylece tartışmanın bilgiye ulaşma amacıyla yürütülen ideal biçimi ile üstün gelme isteğinin yön verdiği pratik biçimi arasındaki fark belirginleşir. Kullanılan araçlar, mantıksal yapının yanında muhatabın ve dinleyicilerin algısını etkileme gücü bakımından da değerlendirilir.

Schopenhauer, yöntemi açıklarken başka filozofların konu hakkındaki görüşlerine ve eristik diyalektiğin doğurduğu yöntem sorunlarına da değinir. Kitap, sunulan hileleri uygulanacak reçetelerden ziyade tartışma davranışını tanımaya yarayan eleştirel araçlar olarak okumaya imkân verir. Ortaya çıkan inceleme, doğruluk ile ikna, akıl yürütme ile üstün gelme arasındaki gerilimi kısa ve yoğun biçimde görünür kılar.