Çivisi Çıkmış Dünya: Uygarlıklarımız Tükendiğinde

Amin Maalouf, Çivisi Çıkmış Dünya Uygarlıklarımız Tükendiğinde’de çağdaş dünyanın birbirine bağlı krizlerini ortak bir uygarlık sorunu olarak ele alır. “Medeniyetler çatışması” adı altında kuramsallaştırılan ve siyasal zeminde meşrulaştırılan yaklaşımları eleştirir; bu politikaların farklı kültürler ve halklar için yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini savunur. Yazarın çıkış noktası, toplumların birbirini dışlayan kamplara ayrılması değil, birlikte yaşamayı mümkün kılacak saygı ve hoşgörünün yeniden duyulması gereğidir.

İnceleme yalnızca kimlik ve kültür tartışmalarıyla sınırlı değildir. Küresel ısınma, enerji kaynakları ve doğal felaketler insanlığın ortak geleceğini tehdit eden başlıklar olarak öne çıkar. Bunlara çıkarcı ve yanlış politikaların doğurduğu ekonomik ile siyasal krizler eklenir. Maalouf, sorunların ayrı ayrı çözülebilecek yerel aksaklıklar olmadığını; bir alandaki kararların başka toplumları ve kuşakları etkilediğini gösteren geniş bir çerçeve kurar.

Bu geniş çerçeve Amerikan politikalarına, Avrupa Birliği’ne, yirminci yüzyıl Arap siyasi tarihine ve Türkiye’ye de aynı bütünlük içinde bakar. Amin Maalouf farklı bölgeleri tek bir nedene indirgemeden, uygarlıkların tükenme duygusuna nasıl sürüklendiğini ve çıkış arayışının hangi ortak değerlerden beslenebileceğini tartışır. Çivisi Çıkmış Dünya Uygarlıklarımız Tükendiğinde’nin sunduğu yol haritası, kesin çözümler listesinden çok insanlığın karşılıklı bağımlılığını kabul etmeye dayanır. Birbirine saygı duymak ve birlikte yaşamayı başarmak, hem siyasal hem çevresel krizlerle yüzleşmenin temel koşulu olarak belirir.