Panait Istrati'nin Arkadaş Mihail romanı, Adrien ile Mihail'in İbrail'in kenar mahallelerinden birinde başlayan dostluğunu anlatır. Adrien hiçbir işte uzun süre tutunamamış ve paraya fazla önem vermeyen bir gençtir. Mihail ise hayatını yoksulluk içinde geçirmiş, bir fırında çalışan ve birçok dil bilen biridir. Mizaçları ve yaşam deneyimleri farklı olsa da ikisini bir araya getiren güçlü bir ortaklık vardır: kitaplara duydukları ilgi.
Okudukları eserler yalnız sohbet konusu olmaz; birbirlerini anlamalarını ve aralarındaki mesafeyi aşmalarını sağlar. İki gencin kurduğu bağ, maddi koşulların ve toplumsal konumların ötesine geçer. Mihail'in bilgisi ile Adrien'ın arayış hâli, karşılıklı merak içinde buluşur. Kitapların açtığı dünya, İbrail'in sınırlı çevresinde onlara farklı hayat ihtimalleri ve kalıcı bir yoldaşlık sunar.
Adrien Zograffi, Istrati'nin otobiyografik özellikler taşıyan başkahramanıdır. Bu nedenle dostluk öyküsü aynı zamanda yazarın gençlik anılarının edebî biçimde yeniden kurulmasıdır. İbrail'in gündelik hayatı, yoksulluk ve çalışma koşulları romantikleştirilmeden aktarılırken insanları birbirine bağlayan okuma tutkusu öne çıkar. Karşıt iki karakterin yakınlığı, gerçek dostluğun ortak merak ve paylaşım üzerinden nasıl gelişebileceğini gösterir.