Ahlak Eğitimi

Émile Durkheim'ın 1902-1903 yıllarında Sorbonne'da öğretmen adaylarına verdiği derslerden oluşan Ahlak Eğitimi, toplumsal düzen ile eğitim arasındaki bağı sosyolojik açıdan kurar. Durkheim toplumsal çözülmenin temelinde ahlaki bağların zayıflamasını görür. Toplum bireylerin toplamından daha geniş bir gerçekliğe sahiptir; işlevlerini sürdürebilmesi, kişisel istekleri sınırlandıran ve ortak yaşamı mümkün kılan kurallara bağlıdır.

Ahlak bu yaklaşımda yalnız özel vicdanın konusu değildir. Kolektif bilincin oluşmasına, bireyin kendi iç dünyasından çıkarak toplumsal gerçekliğe katılmasına yardım eder. Çocukların küçük yaşlardan itibaren ortak kuralları öğrenmesi gerektiği düşüncesi, okula merkezi bir görev yükler. Ancak eğitim kör itaati aktarmakla yetinmemeli; bilimsel temellere dayanmalı ve kuralların toplumsal işlevini açıklayabilmelidir.

Durkheim öğretmenin otoritesini, ahlaki disiplinin nasıl kurulacağını ve çocuğun topluluğa bağlılık geliştirirken kişiliğini nasıl koruyacağını sorgular. Ders notu kökeni, teorik düşünceyi sınıfın somut sorunlarına yaklaştırır. Çalışma pedagoglar kadar toplumun bireylerden nasıl ortak değer ürettiğini anlamak isteyen okurlar için de eğitim, disiplin ve dayanışma üzerine kapsamlı bir başlangıç sağlar. Öğretmenin sınıftaki uygulamaları ile toplumun uzun vadeli bütünlüğü arasındaki bağ, ahlak eğitiminin neden kamusal bir sorumluluk sayıldığını ayrıca açıklar. Bu bakımdan sınıf, bireysel özerklik ile ortak yaşamın gerekliliklerinin karşılaştığı temel alandır.