Büyük fetih

<p>Osmanoğullarının ele aldığı, Fatih'le, Yavuz gibi dahi devlet adamlarının siyasi tarihe insan zekasının harikalarından biri halinde tevdi ettikleri devlet anlatışı, merkeziyetCi ve otoriteli devletti. Aynı zxasmanda hukuk-i ibaddan hUkUmdarı şiddetle mesul edici totaliter edada dayanıyordu. Once merkeziyeCti idi. UC kıtaya yakın devlet Ulkesini bir merkeze sımsıkı bağlıyordu. Eski Roma İmparatorluğu2nun koyu merkeziyetCiliği bizde adalet ve mesuliyet prensiplerine bağlı olarak akla hayret veren bir hukuk ve ahlak nizamı iCinde yaşatılmakta idi. Bu devletin diğer kararkteri otoriteli oluşudur. Lakin onda otorite yani tam iktidar, ortaCağın İngiltere Krallığı'yla, Papalık devletinde olduğu gibi hUkUmdarın keyf ve iradesinden doğma değildir. Halkın dimağını teşkil eden ilmiye sınıfına yani mUnevverlere dayanır ve her hareketinden Allah'a hesap vermeğe mecburdur. Ancak bu hesap verme mecburiyeti, bu sorumluluk sadece ahirete bırakılmak suretiyle hUkUmdarın ferdi iradesine terk edilmemiştir. Bu devletin UCUncU karakteri hUr bir totalitarizme dayanmış olmasıdır. Yani bu devlet, halkın bUtUn ihtiyaClarına uzanır ve onları karşılamaya Calışır. Hukuk-u ibaddan şiddetle mesuldUr. Halk hizmetlerinde hUrriyet prensibine halel vermeyerek bunların bir kısmını vakıf teşkilatına bırakmıştır. Bunda teşkilatın temeli halkın, idare devletindir. Sosyal teşkilata devlet bUnyesinde yer verilmiştir. Devlet kavramının değer ve gerCeğini hakkıyla ifade eden bu otorite rejiminde demokrasiye yani halkın iradesiyle idare rejimine aykırılık, halkı inkar ve millet iradesine karşı gelme değildir.</p>