Hazar Kaganligi Selcuklu Devletinin Kurulusuna Kadar Otuz Oguzlar

Paperback. 13,00 / 20,00 cm. In Turkish. 217 p. Cover design Ismet Gülseçgin Hazar tarihi Türk tarihçiler tarafindan pek ilgi görmedi. Bunun nedeni, Hazar Kaganligi'nin 9. yüzyil ortasinda Yahudiligi resmî din olarak benimsemesidir. Hazar tarihine ilgi gösteren Türk-Islam sentezcisi kimi Türk tarihçiler ise, hiç bir saglam kaynaga dayanmayan bos bir çabayla, Hazar Kaganligi'nin Islami benimseyen ilk Türk devleti oldugunu savunurlar. Yahudiligin benimsenmesinden sonra Hazar halkinin dini inançlarina karismayan Hazar kaganlari, bu dini yaymak için özel bir çaba göstermediler. Ancak Yahudilik, kaganlik halkinin önemli bir kesimine yine de egemen oldu. Kaganlik içindeki üç büyük boy, önemli ölçüde Yahudiligi benimsedi. Basta Askenazlar olmak üzere günümüzdeki Türk kökenli Yahudiler, bu üç boydan ikisinin ardillaridir. Yahudiligi benimseyen üçüncü boy ise, daha sonra Islama geçti. Dogu Avrupa Yahudilerinin Türk kökenli olduklarini ilk olarak ortaya atan, 1976 yilinda yazdigi "Onüçüncü Boy" adli eseriyle bir Macar Yahudisi olan Arthur Köstler'dir. Daha sonra Ingiliz Kevin Alan Brook 1999 yilinda yazdigi "Hazar Yahudileri" adli eseriyle, Dogu Avrupa Yahudilerinin bir kisminin Hazar kökenli oldugunu savunmustur. Yine bir Ingiliz olan Douglas Morton Dunlop ise 1967 yilinda yazdigi "Hazar Yahudi Tarihi" adli eserinde Hazarlarin Türk olduklarini kabul ettigi halde, Dogu Avrupa Yahudilerinin Türklerle olan bagini kabul etmemistir. Hazar Kaganligi öne sürüldügü gibi, 965 yilinda boylarin ayaklanmasi sirasinda Rus saldirisindan sonra ortadan kalkmadi. Kaganlik varligini Ruslarin, Bulgarlarin ve Oguzlarin ayrilmalarindan sonra da sürdürdü. Küçülmüs ve eski gücünü yitirmis olsa da, 1224 yilindaki Tatar egemenligine kadar ayakta kaldi. Tatarlarin batiya yayilmasiyla birlikte yalniz Hazarlar degil, Ruslar, Bulgarlar ve Oguzlar da Tatar egemenligi altina girdi.