Iblis Lermontovun Iblis Siirinin Romani

Paperback. 12,00 / 19,50 cm. In Turkish. 72 p. Bu kitabin uzun bir hikâyesi var. Hikâyesinin uzunlugu, birbirinden çok farkli zaman ve mekânlarda edebiyata nüfuz etmis isimleri bir araya getirmesinden kaynaklaniyor. Rus sair Lermontov, Kafkas cografyasiyla hemhal olurken yazdigi Demon yani Iblis adli uzun siirini, 1841 yilinda tamamlar. Bu seçkin eser ancak yarim asir sonra kaderin enteresan bir tecellisiyle Ahmed Midhat'in Tercüman-i Hakikat'inde Madam Gülnar'in roman tarzinda tercümesiyle Osmanli okurlariyla bulusur. 1889'da II. Abdülhamid tarafindan VIII. Milletlerarasi Müstesrikler Kongresi'ne Osmanli'yi temsilen katilmakla görevlendirilen Ahmed Midhat kongrenin yapildigi Stockholm yolculugunda "sekiz dokuz dil bilen", hem dogu hem de bati kültürüne asina bir "madam" ile tanisir. Uzunca bir sohbetten sonra ismini sordugu bu Avrupali hanimdan "Gülnar" cevabini alinca çok sasirir. Sohbetlerinin devaminda bu kültürlü hanimin Olga de Lebedev isimli bir Rus yazari oldugunu ve Fransiz bir kontla evlendikten sonra Kazan sehrine yerleserek orada yasadigini ögrenir. "Madam"in Osmanli medeniyetine olan hayranligi nedeniyle kendisini Gülnar diye tanittigini anladigi anda ise Ahmed Midhat'in saskinligi hayranliga dönüsür. Bu karsilasma Madam Gülnar'i Tercüman-i Hakikat'in yazarlari arasina sokacak ve onun imzasiyla Osmanli okurlari Puskin'den baslayarak Rus edebiyatiyla tanisacaklardir. Demon yani Iblis 1891'de önce tefrika edilir ardindan kitap olarak yayimlanir. Madam Gülnar'in Türkçeye olan hâkimiyeti okuyanlar arasinda hayranlik uyandirir ki bu hayranlik bizce bugün daha çok geçerlidir. Aslinda oldukça özetledigimiz hikâye burada da bitmiyor. Lermontov'dan Madam Gülnar'a, Rusçadan Türkçeye Ahmed Midhat vasitasiyla ulasan bu eserin yasadigi serüvenin son bir parçasi daha var: O da eserin son olarak Büyüyenay Yayinlari ailesine katilmasi.