Kholstomer

O Yaşlıydı, onlar genç; O cılızdı, onlar semiz; O hüzünlüydü, onlar neşeliydi. Bu yüzden ona tümüyle yabancıydılar: ayrıksı, uzak, büsbütün başka bir yaratıktı; ona acımaları imkânsızdı.

İhtiyar at çok iriydi, on yedi elden de yüksekti. Rengi beyazdı, kara benekliydi; en azından eskiden öyleydi, ama şimdi o kara benekler kirli bir kahverengiye dönmüştü.

SON Ama yine de, ölülerini gömen ölüler, yakında çürüyüp şişecek bu bedeni gösterişli bir üniformaya, gösterişli çizmelerin içine giydirmeyi; dört köşesinde yeni püsküller bulunan şık, yeni bir tabuta koymayı; sonra bu yeni tabutu bir de kurşundan yapılmış başka bir tabutun içine yerleştirip Moskova’ya taşımayı; orada çoktan gömülmüş insanların kemiklerini yeniden kazıp çıkarmayı; ardından kurtların kemirdiği bu pis kokulu bedeni, yeni üniforması ve cilalı çizmeleriyle toprağa yerleştirip üstünü örtmeyi uygun bul

Başkaları uğruna acı çekmek benim için yeni bir şey değil.

YENİ KİTAP Tolstoy’un Holstomer (Bir Atın Hikâyesi) öyküsü, insanı en çok utandıran soruyu beklenmedik bir yerden sorar: Bir atın gözünden insan neye benzer? Yaşamı boyunca el değiştiren, kimi zaman sevilen ama çoğu zaman “mal” muamelesi gören yaşlı doru at Holstomer, hatıralarıyla yalnız kendi kaderini değil, insanın kibir, gösteriş ve mülkiyet tutkusunu da açığa çıkarır.

Anası korkmuş, otlamayı kesmiş; küçük tay acıklı bir sesle ciyaklamıştı. Ama şımarık genç kısrak ona dokunmamış; yalnız korkutmuş, yoldaşlarına da onun taşkınlıklarını anlayışla seyreden yoldaşlarına bir seyirlik çıkarmıştı. Ardından da ırmağın öte yanında, uzakta, çavdar tarlasını sabanla süren bir mujikin sürdüğü kır atın aklını çelmeye girişmişti.

Hayatımın en mutlu günlerini yanında geçirdim. Her ne kadar felâketimin sebebi o olsa da, her ne kadar hiçbir şeyi ve hiç kimseyi sevmeseydi de, tam da bu yüzden onu sevdim ve hâlâ da severim.