Üç İstanbul

Muharrir Adnan Bey'in hayatı, İstanbul'un art arda geçirdiği üç siyasal dönemin içinden ilerler. Abdülhamit yönetiminin baskılı istibdat yılları, özgürlük vaadiyle gelen Meşrutiyet ve imparatorluğun çöküşünü izleyen işgal günleri, aynı şehrin farklı yüzlerini ortaya çıkarır. Adnan'ın yükselme arzusu, ilişkileri ve çevresindeki güçlü kişilerle kurduğu bağlar bu değişimlerden bağımsız değildir. Yönetimler değişirken insanların iktidara yaklaşma biçimleri, toplumsal konumları ve ahlaki tercihleri de sınanır. Şehir, olayların geçtiği bir dekor olmaktan çıkarak karakterlerin dönüşümünü belirleyen tarihsel bir kuvvet hâline gelir.

Mithat Cemal Kuntay, Üç İstanbul'da geniş bir kurmaca kadroyu gerçek tarihî kişiliklerle aynı dokuda buluşturur. Ruh çözümlemeleri, siyasal atmosferin kişisel ihtiras ve korkular üzerindeki etkisini görünür kılar. Her dönem öncekinin sorunlarını başka bir dille sürdürürken fırsatçılık, yoksulluk, sadakat ve yozlaşma temaları birbirine bağlanır. Adnan Bey'in çizgisi, üç devrin seçkinlerini ve kenarda kalanlarını kesen ortak eksendir. Üç İstanbul, geç Osmanlı tarihini tek bir kahramanın hayatına indirgemeden; şehir, siyaset ve insan karakteri arasındaki değişken ilişkiyi panoramik bir roman yapısıyla inceleyen önemli bir eserdir.