Faydacılık

John Stuart Mill’in Faydacılık adlı eseri, doğru eylemin mutluluğu artıran, yanlış eylemin ise acıyı çoğaltan sonuçlarla değerlendirilmesi gerektiğini savunur. Mill bu ilkeyi kaba bir haz hesabından ayırmak için hazların nitelik bakımından farklı olabileceğini öne sürer; hem yüksek hem düşük hazları deneyimleyen yetkin kişilerin tercihine özel önem verir. Bir eylemin ahlaki değerini belirleyen şey failin karakteri ya da niyetinden çok eylemin doğru olup olmadığıdır, fakat iyi güdüler kişinin genel ahlaki niteliği açısından önemini korur. Metin ayrıca fayda ilkesinin insanları nasıl bağladığını iç ve dış yaptırımlar üzerinden açıklar. Mill ayrıca mutluluğun kişisel toplamdan ibaret olmadığını, herkesin çıkarının tarafsız biçimde hesaba katılması gerektiğini vurgular.

Son bölümlerde Mill, mutluluğun neden nihai amaç sayılabileceğini ve adalet duygusunun faydacılığa yönelttiği güçlü itirazı ele alır. Hak, ceza, tarafsızlık ve güvenlik beklentilerini toplumsal yararla ilişkilendirirken adaleti kolayca feda edilebilen bir araç gibi sunmaz. Güvenliğin insan çıkarları arasındaki özel ağırlığı, adalet duygusunun neden bu kadar zorlayıcı olduğunu açıklar. Faydacılık, tek bir slogan vermek yerine hazların niteliği, ahlaki yaptırım ve hak talepleri arasındaki gerilimi zorlayıcı bir zeminde savunur.