Matematiksel kusursuzluğun gündelik hayatı yönettiği Biz'de Evgeniĭ Ivanovich Zami͡a︡tin, Tek Devlet'in İntegral adlı uzay aracını yapan mühendis D-503'ün kayıtlarını okura açar. Cam duvarlar içinde yaşayan yurttaşlar isim yerine numara taşır; çalışma, yürüyüş ve yakınlık saatleri ortak çizelgeye bağlanmıştır. D-503 başlangıçta bu düzeni aklın ve mutluluğun doruğu sayarak İntegral'in başka dünyalara götüreceği bir övgü metni yazmak ister. Ancak kuralları rahatça ihlal eden I-330 ile karşılaşması, onun hesapla açıklayamadığı duygular, rüyalar ve kıskançlıkla tanışmasına yol açar. Yeşil Duvar'ın ötesi ve devlete karşı örgütlenen kişiler, kapalı sistemin bastırdığı başka hayat ihtimallerini ortaya çıkarır.
Zamyatin'in günlük biçimi, totaliter düzeni dışarıdan anlatmak yerine onun dilinin içeriden çatlamasını sağlar. D-503'ün kesin denklemleri giderek kesik cümlelere ve çelişkili imgelere dönüşürken siyasal denetim ile kişinin kendi zihnini denetleme arzusu aynı hatta birleşir. Tek Devlet'in şeffaflık iddiası mahremiyeti ortadan kaldırır; 'mutluluk' ise seçim imkânının silinmesiyle eş anlamlı hâle gelir. Bilimkurgu mekânı geleceği tahmin etmenin ötesinde, akıl adına kurulan mutlak düzenin insanı nasıl tek tipe indirgediğini sınamak için kullanılır. Biçimsel kırılma, özgürlüğün soyut bir slogan olmaktan çıkıp belirsizlik ve sorumlulukla birlikte gelen zor bir deneyime dönüşmesini hissettirir.
Bookspace topluluğundan 5 gönderi
Devlet (insanlık) bir insanın öldürülmesini öldüresiye yasaklamış, ama milyonlarca insanın gıdım gıdım öldürülmesini yasaklamamış. Birini öldürmek başka değişle bir insanın yaşayacağı yıl toplamından 50 yıl çıkarmak suç, ama insanlığın yaşayacağı toplam yıl sayısından 50 milyon yıl çıkarmak suç değil. Gülünç değil mi?
Dünyaya aşk ve açlık hükmeder.
insan roman gibidir, son sayfasına kadar nasıl biteceğini bilemezsin. Yoksa okumanın anlamı olmazdı...
Özgürlük ve suç öyle sıkı sıkıya bağlıdır ki birbirine... İnsan özgürlüğünün sıfıra indirgendiği an, onun suç işlemediği andır.
Mutlulukmuş.. Nedir peki bu? Arzular acı vericidir, değil mi? O zaman apaçık: Mutluluk, hiçbir arzunun olmaması demektir, en ufak bir arzunun...
“Devlet (insanlık) bir insanın öldürülmesini öldüresiye yasaklamış, ama milyonlarca insanın gıdım gıdım öldürülmesini yasaklamamış. Birini öldürmek başka değişle bir insanın yaşayacağı yıl toplamından 50 yıl çıkarmak…”
Uygulamada oku
Alıntıla, işaretle, okuduklarını paylaş
