onurkskn@antioch· 5ay🇹🇷
Kısmet bir altın toptur, bir tepersen bir daha gelmez.
5
Ela ile Memet'in hayatları kesişir, birbirine yaklaşır ve farklı yönlere ayrılır. Sevgi Soysal, Yürümek'te bu iki kişinin deneyimlerini toplumun kadınlık, erkeklik ve sınıf için çizdiği sınırlar içinde izler. İlişkileri yalnız özel bir yakınlık olarak kalmaz; bireyin kendisi olma isteği ile çevresinden devraldığı değerler arasındaki gerilimi görünür kılar.
Ela'nın bir Ege adasında kendi dar çevresinden çıkmaya başlaması, romanın özgürleşme hareketini belirler. Duyarlılıklarına sahip çıkması onu 12 Mart döneminin yaklaşan baskısını taşıyan Ankara sokaklarına yöneltir. Memet'le kesişen yolu ise benzer toplumsal koşulların kadın ve erkek üzerinde aynı biçimde işlemediğini gösterir. Soysal, karakterleri hazır rollere yerleştirmek yerine onların bu rollerle pazarlığını, yakınlaşmalarını ve uzaklaşmalarını sorgular. İki hayat arasındaki paralellikler, kişisel seçimin toplumsal cinsiyet ve sınıf tarafından nasıl farklı biçimlerde sınırlandığını açık eder.
Anlatı, kişisel dönüşümü dönemin siyasal atmosferinden ayırmaz. Beden, arzu, sınıf ve özgürlük meseleleri gündelik seçimlerde karşılık bulur; yürümek hem fiziksel bir hareket hem de belirlenmiş sınırların dışına çıkma isteği hâline gelir. Romanın yayımlandığı dönemde müstehcenlik gerekçesiyle toplatılmış, 1970 TRT Roman Başarı Ödülü'nü kazanmış olması da ele aldığı çatışmaların yarattığı gerilimi gösterir. Bu tarihsel karşılık, Soysal'ın bireysel deneyimi dönemin ahlaki ve siyasi baskılarıyla birlikte ele alışını daha belirgin kılar. Bireysel deneyim ile toplumsal yapı arasındaki ilişki, kadın merkezli ve yenilikçi bir duyarlılıkla güçlü bir okuma alanı açar.
Bookspace topluluğundan 6 gönderi
Kısmet bir altın toptur, bir tepersen bir daha gelmez.
Bütün çocuklar bilir ki, gece hırsızları gizler. Bütün çocuklar korkar hırsızdan. Daha mal edinmenin ne olduğunu anlamadan, mal çaldırmaktan korkarlar.
Olmayacak şeylere inanmak, olabileceklere inanmak için gerekli gücün başlangıcı olamaz mı?
Başkaldıran ayak uydurmaya çalışmamalı asla. Ayak uydurmaya çalıştığı an, ötekilerle arasında açılmış uçuruma, kendi açtığı uçuruma düşüverir.
Bir sonraki erkek nedense hep bir öncekiyle kıyaslanır. Bir sonraki kadının hep bir öncekiyle kıyaslanması gibi. Sanki yeni marka bir araba alınmış da bir önceki markayla kıyaslanıyor. Çünkü hep bir eşya alır gibi, bir eşya gibi görülür kadın ya da erkek.
Varlığını sürdürmek için her türlü zorbalığa başvuran bir toplumda, birey kendini ancak zorbalıkla savunabilir.
“Yürümek, Sevgi Soysal’ın yazarlık çizgisinde bir eşik olarak nitelendirilir. Elâ ve Memet’in hayatta kesişmelerini ve ayrışmalarını anlatan bu romanında Sevgi Soysal, toplumca çizilen erkeklik, kadınlık sınırlarını ve…”
Uygulamada oku
Alıntıla, işaretle, okuduklarını paylaş
