Uygarlık Tarihi

Server Tanilli, Uygarlık Tarihi'ni gençlerin çağlarını bütünlüklü biçimde tanıması için bir kültür ve tarih çalışması olarak kurar. Yazar, 1950'lerden sonra Türkiye'deki ortaöğretimin tarih, felsefe, sosyoloji, edebiyat ve sanat alanlarında parçalı bilgi verdiğini savunur. Ona göre öğrencilerin karşılaştığı dağınık içerik, gerçekçi ve bilimsel bir yaklaşım kuramadığı gibi farklı kültür alanları arasında bağ kurmayı da engeller.

Tanilli bu eksikliği bir uygarlık tarihi zemini ve çağdaş tarih çerçevesiyle aşmayı amaçlar. Geçmişi olayların kronolojik toplamı olarak görmek yerine insanlığın düşünsel, toplumsal ve sanatsal üretimini ortak bir gelişme içinde ele alır. Böyle bir bakış, öğrencinin yaşadığı topluma yabancılaşmasına yol açan “duman perdesini” dağıtmayı ve liseyle yükseköğretim arasında kültürel diyalog kurulmasını hedefler.

Başta gençlere seslenen çalışma, temel kültür alanlarını birbirinden koparmadan öğrenmek isteyen herkese açıktır. Kitabın savı nettir: Kültür, insanın kendi çağını tanımasına ve bilinç kazanmasına yardım etmiyorsa ezberlenmiş bir söz yığınına dönüşür. Bu nedenle okuma, geçmiş hakkında bilgi edinmenin yanında bugünü yorumlama yeteneği kazandıran eleştirel bir eğitim önerisi sunar.