Üç mesele

İsmet Özel’in Üç Mesele: Teknik, Medeniyet, Yabancılaşma kitabı, modern dünyayı birbirine bağlı üç kavram üzerinden tartışır. Teknik, araçların ve makinelerin toplamını aşarak insanın dünyayla ilişkisinin belirli bir düzen içinde kurulması anlamına gelir. Medeniyet kavramı, ilerleme ve evrensellik iddialarıyla birlikte sorgulanırken yabancılaşma, kişinin ürettiği kurumlar ve değerler karşısında kendi iradesini kaybetmesiyle ilişkilendirilir. Özel, Batı düşüncesinin kavramlarını doğrudan benimsemek yerine Müslümanın bu kavramlarla hangi mesafeden konuşabileceğini araştırır. Bu üçlü, modern hayatın yönünü, meşruiyet iddiasını ve insandaki sonucunu aynı tartışma zincirinde buluşturur.

Kitabın denemeci yapısı, teknik bir akademik sınıflandırmadan çok polemik ve kavram çözümlemesiyle ilerler. Özel, modernleşmeye basit bir karşı çıkış sunmaz; tekniğin tarafsız, medeniyetin zorunlu hedef ve yabancılaşmanın salt psikolojik sorun sayılması arasındaki bağı açar. Eser, yayımlandığı dönemin siyasal ve entelektüel tartışmalarını taşısa da asıl gücünü kavramların gündelik kullanımındaki rahatlığı bozmasından alır. Eleştiri bu yolla teknolojik araçların yarar-zarar hesabından çıkarak medeniyet tercihinin düşünsel sonuçlarına uzanır. Metin, okurun yazarla aynı sonuca varmasını şart koşmadan, düşünsel tercihler ile yaşama biçimleri arasındaki sorumluluğu belirginleştirir.