Türkiye'de mânevî buhran din ve lâiklik

Avrupa'da ortaya cikan laiklik, din ve mezhepler arasi kitil ve mucadelelere, dindar ve dinsizler arasindaki catismalara son vermek, insanlari muteciviz bir taassuptan fikir ve vicdan hurriyetine saygi gosteren bir zihniyete kavusturmak maksadiyla dogmus, ilmi ve demokratik bir muessesedir. Turk-Islim dunyasinda din ve mezhepler arasi ciddi bir kitil veya tehlikeli bir taassup ve fikri tahakkum mevcut olmadigindan ve bu sekilde gozuken hareketler de aslinda siyasi bir mihiyeti hiiz bulundugundan, Turkiye'de laiklik dini ve ictimai zaruretlerin bir neticesi olarak dogmus degildir. Turkiye'nin geri kalmasi ve son devirlerde ilerleme vidisinde istenilen hizi alamamasi mes'uliyeti, halkin cehilet ve taassubuna degil, aydinlarin kifiyetsizligine, ve medeniyet divamizi yanlis teshislerine, ve bu ugurdaki sakat tesebbuslerine aittir; bu hususta, hatali olarak taassup bir netice iken sebep sanilmistir. Turkiye'de laiklik tarih ve sosyolojiye aykiri bir Avrupalilasma hareketine karsi tabii bi