Sevr Dosyası

Altı yüz yıllık Osmanlı İmparatorluğu'nun sona erişini simgeleyen Sevr Antlaşması, Sevr Dosyası'nda diplomatik belgeyi aşan bir tarihsel çatışma olarak ele alınır. Cahit Kayra, antlaşmanın çevresinde gelişen olayları iki karşıt güç arasındaki mücadele şeklinde yorumlar. Bir yanda yabancı devletler ile onlarla işbirliği yapan yerli çevrelerin çıkarları, diğer yanda Mustafa Kemal ve arkadaşlarının özveriyle yürüttüğü direniş bulunur.

Bu karşılaşma, yakın tarihin hangi siyasal ve ahlaki tercihlerle biçimlendiğini anlamak için incelenir. Kayra'ya göre Sevr'den çıkarılacak dersler geçmişte kalmış değildir; Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ve bütünlüğünü koruma meselesi güncel olayları değerlendirirken de önem taşır. Kitap, yeni kuşakların antlaşmanın doğurduğu koşulları ve ona karşı verilen mücadelenin gerekçelerini unutmaması gerektiğini savunur. Harita ekleri, tarihsel coğrafyanın ve antlaşma hükümlerinin mekânsal boyutunu izlemeyi kolaylaştırır.

Bu tarihsel dosya, Millî Mücadele öncesi diplomasi, Osmanlı'nın son dönemi ve Cumhuriyet'in kuruluş zeminine ilgi duyan okurlara yönelir. Eserin temel amacı, Sevr olayını hatırlatmak ve tarihsel çatışmayı bugünün sorularına ışık tutacak bir analiz alanı olarak sunmaktır. Antlaşmanın sonuçlarıyla onun karşısında oluşan iradeyi birlikte düşünmeye çağırır.